နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
Pallava Ya.svg
Pallava Ya

(အၚ်္ဂလိက်: ya; the twenty-sixth letter of the modern Mon alphabet)ဂှ် ပၞောဝ်ကဵု ဗျည်မန် ခေတ်တၟိ (၃၅) မဂှ် ဒှ်အက္ခရ် မရနုက်ကဵု ၜါစှ်ောတြဴတုဲ ပ္ဍဲကဵုအရေဝ်မန် မၞုံရမ္သာင်ၜါၜါ ရမ္သာင်သာ ကဵု ရမ္သာင်ဇြိုင်ဂှ်မ္ဂး "ယ" ဂှ် ဒှ်ဗျည်ရမ္သာင်ၜါ၊ ရမ္သာင်သာကီု သီုကဵု ရမ္သာင်ဇြိုင်တုဲ ဗွဲဓမ္မတာ ပၠုပ်လဝ်ပ္ဍဲဂကောံဗျည်ဒုတိယ။ ရမ္သာင်မန် မွဲဂကောံမနွံပန်ပန်ဂှ် "ယ" နွံ ပ္ဍဲဒၞာဲရမ္သာင် ကၠာကဵု မရနုက်ကဵုပိ၊ ဣဏအ်ဂှ် "ယ" သာ၊ "ယှ" သာဇြိုဟ်၊ "ယ" ဇြိုင်၊ "ယှ" ဇြိုင်ဇြိုဟ်။[၁]

ဝင်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

အက္ခရ်ရုပ် အဳဂျပ်
အက္ခရ် ပရဝ်တဝ်-သေမိတိစ်
အက္ခရ် ဗြဟ္မီ
အက္ခရ် ဂြန္ထ
အက္ခရ် မန်ခေတ်လၟုဟ်
Phoenician yodh.svg Brahmi y.svg Pallava Ya.svg

အက္ခရ် "ယ" ဝွံ နူတမ် ကၠုင်နူ အက္ခရ်ဂြန္ထ နူဒေသဍုင်အိန္ဒိယသၠုင်ကျာ ဗွဲမဂၠိုင်ကော်ခဴစ အက္ခရ်ပလ္လဝ နူအေဒဳ (၅-၆) ဗွဝ်ကၠံရ။ အက္ခရ်ပလ္လဝဂှ် စောန်ဆက်ကၠုင် နူအက္ခရ်ဗြဟ္မဳ။[၂]တမ်မူလ အက္ခရ်ဗြဟ္မဳဂှ် တၠပညာတအ် လညာတ်ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ကီုလေဝ် လညာတ် Georg Bühler မဟီုလဝ် ဒဒှ်ရ အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူတမ် မကၠုင်နူသေမိတိစ် (Semitic)ရ။ အတိုင်လညာတ်ညးမ္ဂး ပ္ဍဲၜိုတ် ဘဳသဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဗဗၞးတအ် ကေတ်အက္ခရ်ဂှ်တုဲ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုရမ္သာင်သံသကြိုတ် ကေုာံ ပြကြိုတ်ဂှ် ညးတအ် ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ။[၃] လညာတ်တၠပညာ မပ္တံကဵု G.R. Hunter, S.R. Rao, John Newberry ကေုာံ Krishna Rao တအ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ဗြဟ္မဳဂှ် နွံအဆက်တမ် နူကဵု အက္ခရ်/သင်္ကေတအိန္ဒူ (Indus script/Indus symbol) ရ။ [၄][၅]

ကၟက်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ယ ဂှ် နဒဒှ် ကၟက် (ကွက် ယ) မွဲလေဝ် စကာကီုရ။ ဗီုမချူကွက်ယ (ျ) ဂှ် ပြံင်လှာဲကၠုင် အဆက်ဆက် နူမချူ အက္ခရ်ယ ဗီုခေတ်တြေံပလ္လဝဂှ် ပြံင်လှာဲကၠုင်သိုက်က်ရ။ ယ မတိုန်ဒၟံင် ၜါလပါ်ဂှ် ကရေက်ကၠာဂှ် ချူဍောတ်တုဲ ကရေက်လက္ကရဴဂှ် ချူဇလိင်ပတိုန် စဵုကဵု စိုပ်လတူရ။ နူဂှ် ကရေက်ကၠာဂှ် ကၠေအ်အာဂှ် ဒှ်အာ နကဵု လက်သန် ျ ရ။ ယ ဂှ် ဟိုတ်မဒှ် ဗျည်ရမ္သာင်ၜါတုဲ ကာလပံင် ကုဗျည်ရမ္သာင်သာမ္ဂး ပ္တိတ်ရမ္သာင်သာ၊ တုဲ ယဝ်ရပံင်ကဵု ဗျည်ရမ္သာင်ဇြိုင်မ္ဂး ပ္တိတ်ရမ္သာင်ဇြိုင်ရ။ ဥပမာ ကျ (ကယ)၊ ချ (ခယ)၊ ဂျ (ဂယ) မြဴသာ်ဝွံ ဒှ်တမ်ရ။ ဆဂး ကွက်ယဂှ် ကာလပံင်ကဵု ဗျည်တၞဟ်မ္ဂး တိတ်ဒှ်အာ ရမ္သာင်မွဲ ဥပမာ က ကွက် ယ၊ တိတ်ရမ္သာင် မွဲမ ကျ၊ ဟွံပတိတ်ရမ္သာင် ကယ ညံင်ရဴအခဝ်ကၟက်တၞဟ် ဗီုကဵု န ကဵု မ တအ်ရ။

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

  1. Bee Htaw Monzel (2018) Comparison of Mon and Pyu Writing Systems and Myittha Inscription pp. 38-39
  2. "Pallava script" SkyKnowledge.com date=2010-12-30
  3. Cristian Violatti (14 Nov 2016) A ancient history Encyclopedia; Brahmi Script
  4. Salomon, Richard, On the Origin Of The Early Indian Scripts: A review Article Journal of the American Oriental Society 115.2 (1995), 271-279
  5. Rajat K Pal, A New Light on the decipherment of Indus-Saraswati Script Retrieved 19-09-2019.
ကလေင်သီကေတ်လဝ် နူ "https://mnw.wikipedia.org/w/index.php?title=ယ&oldid=7985"