မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

လဝ်ဝဝ် (အရေဝ်)

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
Lhao Vo
Maru
ဒေသ Myanmar, China
ကောန်ဒေသညးမဟီုဂမၠိုင်
(  ၁၀၀၀၀၀ စၞောန် 1997)[၁]
Latin
ကောဒ်အရေဝ်ဘာသာ
ISO 639-3 mhx
Glottolog maru1249[၂]

အရေဝ်လဝ်ဝဝ် (အၚ်္ဂလိက်: Lhao Vo, ဗၟာ: လော်ဝေါ်) သီုကဵု ကော်စ ဂကူ မရူ ကေုာံ လင်သူ (Chinese: 浪速) ဂှ် ဒှ် အရေဝ်ဂကောံအရေဝ်ဗၟာ (Burmish language)တုဲ ဟီုဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီုဗၟာ ကေုာံ ပ္ဍဲဍုင်ကြုက် ၜိုတ် မွဲၜါလ္ၚီရ။

ဂမ္စာဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

Dai Qingxia (2005:3) ချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် မၞိဟ် ၅,၆၀၀ ဟီုဒၟံင် အရေဝ်လင်သူ ပ္ဍဲရးနိဂီုကြုက်။ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပြးဇးဒၟံင် ပ္ဍဲမုဟ် တွဵုရးကချေင် လပါ်ဗမံက်ရ။ ဍုင် ဒၞာဲမၞိဟ်မဟီုအရေဝ် လဝ်ဝဝ် ပ္ဍဲရးနိဂီုကြုက်ဂှ်

  • Luxi City: Yingpan Township (ယင်းဖန်မြို့နယ်, 营盘乡)
  • Lianghe County: Mengyang Township (မယ်ညန့်နယ်, 养乡)
  • Longchuan County, Yunnan: Bangwai Township (ဖန်ဝိုင်မြို့နယ်, 邦外乡) ကေုာံ Jingkan Township (ကျင်ခန်မြို့နယ်, 景坎乡)

နာနာ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

အရေဝ်လဒေါဝ်လဝ်ဝဝ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် မဟီုဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ကုန်ဒဵုတကအ် (Dago’ (tăkoʔ))၊ ကရေက်လပါ်ဗမံက် ကြုင် နမာဲ မနွံ ပ္ဍဲတွဵုရးကချေင်။[၃]

Sawada (2017) ဖျေဟ်လဝ် လၟေင်အရေဝ် လဝ်ဝဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။[၃]

  • Gyanno’ (autonym: kjɛn35 noʔ21 ): မဟီုဒၟံင် ကရေက်ဗမံက် ကြုင်နမာဲ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်သဝ်လဝ်။
  • Tho’lhang (autonym: tʰaʔ21 lo̰22): မဟီုဒၟံင် ပ္ဍဲထဝ်လာန် ကေုာံ ပ္ဍဲကွာန်လ္ၚဵု လပါ်သၟဝ်ကျာ ပွိုင်ဍုင်သဝ်လဝ်။
  • Lakin (autonym: lăkɛ̰22): မဟီုဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်လခိန်၊ လပါ်သၟဝ်ကျာ ပွိုင်ဍုင်သဝ်လဝ်။
  • Lhangsu (autonym: la̰ŋ53 su53; ဂှ် ဟွံတုပ်ကဵု အရေဝ်လင်သူ 浪速 ပ္ဍဲယူနာမ် ရးနိဂီုကြုက်): မဟီုဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသ အကြာ Hkrang Hka ကဵု Sanin Hka မဒှ် ကြုင်မပါ်တိတ် နူကဵု ၜဳမလိခ။ မဟီုဒၟံင် ပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင် Sumprabum Township သီုကဵု ပ္ဍဲကွာန်ဂမၠိုင်ရ။

လင်သံင်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

အရေဝ်လင်သံင် (Langsong 浪宋) ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု Zaoyang (早阳)[၄] ပ္ဍဲ ခရိုင်ယွန်လံင် (Yunlong County) ပ္ဍဲရးယူနာန် ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲ Baocun (表村)၊[၅] Laomo (老末), ကဵု Sancha (三岔)တအ်ရ။[၆][၇]

ရမ္သာင်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဗျည်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ရမ္သာင်လဝ်ဝဝ်ဂှ် နွံကဵု ရမ္သာင်ဗျည် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။[၈]

Labial Dental/
Alveolar
Post-
alveolar
Palatal Velar Glottal
plain pal. plain pal.
Plosive voiceless p t k (ʔ)
aspirated pʰʲ kʰʲ
Affricate voiceless t͡s̪ t͡ʃ
aspirated t͡s̪ʰ t͡ʃʰ
Fricative voiceless f ʃ x
voiced v ɣ ɦ
Nasal m n ɲ ŋ
Tap ɾ
Approximant l j
  • Sounds /p, t, k, ʔ, m, n, ŋ, j/ can all be heard in final position.
  • /ʔ/ is only written in final position.

သွဵု[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ရမ္သာင် သွဵုလဝ်ဝဝ်တအ် ဂွံမိင်ကေတ် ဗီုဏအ်ရ။ ရမ္သာင်သွဵု မွဲကုမွဲ တၞဟ်ခြာရေင်သကအ်ရ။ [၈]

Front Central Back
plain creaky plain creaky plain creaky
Close i u
Mid e ø ø̰ o
Open a
Diphthong au a̰ṵ
  • /i, ḭ/ can also range to [ɪ, ɪ̰].
  • Vowels /e, o/ when preceding a word-final /-ŋ/ can also be heard as nasalized [ẽ, õ].

When preceding a final glide /-j/, each vowel has the following allophones:

Phoneme Allophones
/aj/ [aɪ̆], [ɛ]
/auj/ [auɪ̆], [ɔɪ̆]
/uj/ [uɪ̆], [ʉ], [ʉɪ̆]
/ej/ [əɪ̆]

တွိုန်ရမ္သာင်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်လဝ်ဝဝ်ဂှ် နွံကဵု တွိုန်ရမ္သာင် ပိ၊ သၠုင်၊ သဝ်၊ စှ်ေ။ Lhao Vo has three lexical tones: high, low and falling. Low tone may be a different analysis of creaky vowels. In Latin script, falling tone is unmarked, e.g. ထာမ်ပလိက်:Angbr etc.; low tone is ထာမ်ပလိက်:Angbr etc., and high tone is ထာမ်ပလိက်:Angbr etc. (or ထာမ်ပလိက်:Angbr etc. with a final b, d, g). Final glottal stop is written ထာမ်ပလိက်:Angbr etc. in falling tone, ထာမ်ပလိက်:Angbr etc. in low tone, and ထာမ်ပလိက်:Angbr in high tone.[၉]

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

  1. Lhao Vo at Ethnologue (18th ed., 2015) ထာမ်ပလိက်:Subscription required
  2. ထာမ်ပလိက်:Glottolog
  3. ၃.၀ ၃.၁ Lua error in မဝ်ဂျူ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  4. Yúnlóng Xiàn Miáowěi Lìsùzú Xiāng Zǎoyáng (in zh). Archived from the original on 2018-05-04။ Retrieved on 2023-09-04
  5. Yúnlóng Xiàn Miáowěi Lìsùzú Xiāng Biǎocūn Biǎocūn (in zh). Archived from the original on 2018-05-04။ Retrieved on 2023-09-04
  6. Yúnlóng Xiàn Miáowěi Lìsùzú Xiāng Biǎocūn Sānchà (in zh). Archived from the original on 2018-05-04။ Retrieved on 2023-09-04
  7. Zhongguo shao shu minzu shehui lishi diaocha ziliao congkan xiuding bianji weiyuanhui (2009). Jǐngpǒzú shèhuì lìshǐ diàochá (in zh). Beijing: Minzu chubanshe, 57။ 
  8. ၈.၀ ၈.၁ Hideo, Sawada (1999). Outline of Phonology of Lhaovo (Maru) of Kachin State. In Linguistic & Anthropological Study of the Shan Culture Area, report of research project, Grant-in-Aid for International Scientific Research (Field Research): Tokyo: Tokyo University of Foreign Studies, 97-147။ 
  9. [၁]

ဆက်ဗှ်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

လေန်မ္ၚး[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]