|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၅၊ ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၇. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၈. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၉၊ ဂျောန်
- ၁၈၇၉ - နာဲချေတ်လှာင် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် မဒှ်ကောန်သေဌဳဆု ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု အရာပ်မုဟ်ပန် နာဲသာညှင်း ကဵု မိရင်တအ် ကောန်မရနုက်ကဵုဒုတိယ ပ္ဍဲကောန်သီုဖအိုတ် (၆) တၠဂှ်ရ၊၊
- ၂၀၂၀ - ဖျေဟ်ကမ္မဌာန် ဂျောတ် ဖၠောယ်ဒ် (George Floyd) မဒှ်ညးလမ္စံက် ဒးဒုင်ထံက်ဂစိုတ်ကအ် နကဵုတင်က္ၜင်ဗၠာဲသၟိင် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်တုဲ ဗဒှ်ကဵု ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ အလုံကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ကီု သီုကဵု ဍုင်ဂၠးတိနာနာ။
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၀. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၁. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဂျောန် ၁၂
ပရေင်ကတဵုဒှ်ဂမၠိုင်:
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဂျောန် ၁၃
ပရေင်ကတဵုဒှ်ဂမၠိုင်: - ၁၉၇၁ – ပၞာန်ဗဳယေတ်နာမ်: လိက်ပရိုင် နျူယံက်တိုင်း (The New York Times) စပ္တိတ်တြး လိက်စၟတ်သမ္တီ ပေန်တာဂေါန် (Pentagon Papers) မဆေင်ကဵု ပရေင်ပၞာန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်။
- ၁၉၈၃ – က္ၜင်အာကာသ ပိုင်အဝ်နဳယျာ ၁၀ (Pioneer 10) တတ်ၜက်အာ ဂၠံင်တရဴ ဂြိုဟ်နေပ်ကျောန် (Neptune) တုဲ၊ ဍေံဒှ်အာ ကပေါတ်မၞိဟ်မကၠောန်လဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မတိတ်အာ နူကဵု သၞောတ်တ္ၚဲ (Solar System) ရ။
- ၂၀၀၀ – သမတ ဍုင်ကဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ ကိမ်ဒေဂျုံ (Kim Dae-jung) ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ် ဍုင်ကဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ ကိမ်ဂျုံအဳ (Kim Jong-il) တအ် ဆဵုဂဗရေင်သ္ကအ် ပ္ဍဲကဵု ကောံဓရီုက္ဍိုပ်သကိုပ် ကဝ်ရဳယျာၜါ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဖျံင်ယံင်။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဂျောန် ၁၄
ပရေင်ကတဵုဒှ်ဂမၠိုင်: - ၁၇၇၇ – ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် စၟတ်သမ္တီလဝ် အလာံဍုင် မၞုံကဵု သၞံင် ကေုာံ ღရိုတ် (Stars and Stripes) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်။
- ၁၉၄၀ – ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ဂၠးကဝ် ဒုတိယ၊ ဒပ်ပၞာန် ဂျာမနဳ လုပ်သီဂွံအာ ဍုင်ပါရေတ် (Paris) ဍုင်ပြင်သေတ်။
- ၁၉၈၂ – ပၞာန်ဖေါကလာန် (Falklands War) အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲအခိင် ဒပ်ပၞာန် ဍုင်အာဂျေန်တဳနာ (Argentina) ဖျေဟ်လွဟ် ဒုင်ကျ ကုဒပ်ပၞာန် ဗြိတိန်။
- ၁၉၈၅ – ကသုက် ရှေန်ဂေန် (Schengen Agreement) မဒှ်ကသုက် သွက်ဂွံ ပလီုထောအ် ပရေင်စၟတ်သ္ၚေဝ် ပယျဵု အကြာဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲယူရဝ်ဂှ် စတက်လဝ်စၟတ်တဲ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်: - ၁๘၆၈ – ကာလ် လာန်သတိန်နာ (Karl Landsteiner)၊ အစာဇဳဝဗေဒ ဍုင်သြသတြဳယျာ ညးမဂၠာဲဆဵု ဂကူဆီ ကေုာံ ကလိဂွံလဝ် လာပ်နဝ်ဗေဝ် (စုတိ ၁၉၄၃)။
- ၁၉၂၈ – ချေ ဂွေဗာရာ (Che Guevara)၊ သၟာပၠန်ဂတး ဍုင်အာဂျေန်တဳနာ ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ် ပၞာန်ပြံက်ကျာ ပ္ဍဲဍုင်ကျူးဘား (စုတိ ၁၉၆၇)။
- ၁၉၄၆ – ဒဝ်နယ် ထရာမ် (Donald Trump)၊ သမတ ဍုင်အမေရိကာန် မရနုက်ကဵု ၄၅ ကေုာံ သၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ်။
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၁၅၊ ဂျောန်
- ၁၂၁၉ - အတိုင်ဒဏ္ဍရဳဒိန်မက် အလာံဍုင်ဒိန်မက် ဒတုံစှ်ေ နူအကာသတုဲ တ္ၚဲဂှ် ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ်တ္ၚဲဝါလ်တေမာရ်ရ။
- ၁၉၂၀ - ဍုင်ဒိန်မက် ဒကုတ်သောန်နေယူလာန် ကလေင်ပံင်ကောံ ကုဍုင်ဒိန်မက်။
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၆. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၁၇ ဂျောန်: တ္ၚဲသၠးပွး ပ္ဍဲဍုင် အာက်သလာန် (၁၉၄၄)
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၁၈ ဂျောန်: တ္ၚဲ မဒက်ပတန် ဍုင်သမ္မတ ပ္ဍဲဍုင် အဳဂျေပ် (၁၉၅၃)
- ၁၈၁၅ – ပ္ဍဲ ပေါဲဗတိုက် ဝါတာလူ (Battle of Waterloo) ဂှ်၊ ဨကရာဇ် ပြင်သေတ် နပိုလဳယောန် ဗောနာပါတ် (Napoleon Bonaparte) ဒးကျအာ ပၞာန် သၟဝ်တဲ ဒပ်ပံင်ကောံ ဗြိတိန် ကေုာံ ပရတ်ယှာ ရ။
- ၁၉၄၀ – ဇြေန်နရဴ ပြင်သေတ် ချာလ် ဒဳ ဂေါလ် (Charles de Gaulle) ဟီုတွဟ် လလောင်တြးကဵု ကောန်ဍုင်ပြင်သေတ်တအ် ပ္ဍဲ ရေဒဳယဝ် ညံင်ဂွံ ဆက်တဝ်စၞေဟ်အာ ကု ဂျာမနဳ နာဇြဳ ရ။
- ၁၉၅၃ – ဍုင် အဳဂျေပ် (Egypt) ဒက်ပတန် နဒဒှ် ဍုင်သမ္မတ ကြဴနူ မပလီုထောအ် သၞောတ်ဨကရာဇ် အဳဂျေပ် တုဲရ။
- ၁၉၈၃ – တၠပညာ အာကာသ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် သာလဳ ရာက် (Sally Ride) ဒှ်အာ ညးဗြဴ အမေရိကာန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မစိုပ်အာ လ္တူ အာကာသ ပ္ဍဲကဵု က္ၜင်အာကာသ Challenger ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၁၉ ဂျောန်: တ္ၚဲသၠးပွး ပ္ဍဲဍုင် ကူဝိတ် (၁၉၆၁)၊ တ္ၚဲ ဂျောန်တိန် (Juneteenth) ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်။
- ၁၈၆၅ – သကိုပ်ပၞာန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဂဝ်ဒန် ဂရန်ဂျာ (Gordon Granger) လလောင်တြး အမိင် မရနုက်ကဵု (၃) ပ္ဍဲ တွဵုရး တက်ဆက်သ် တုဲ သၞောတ်ဍိက် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဒးအုပ်နိဂီုအာ ပေင်ပေင်ရ။
- ၁၉၄၄ – ပ္ဍဲ ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယ၊ ပေါဲဗတိုက် မှာသၟိတ် ဖဳလိပ်ပေန် (Battle of the Philippine Sea) မဒှ် ပေါဲဗတိုက် က္ၜင်ကျာ ကေုာံ က္ၜင်ပၞာန် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဝင် စကတဵုဒှ် အကြာ ဒပ်ပၞာန် အမေရိကာန် ကေုာံ ဂျပေန် ရ။
- ၁၉၆၁ – ဍုင် ကူဝိတ် (Kuwait) လလောင်တြး ပရေင်သၠးပွး နူကဵု ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဗြိတိန်။
- ၁၉၇၈ – ရုပ်ကာတောန် ဗ္ဂဲ ဂါဖဳ (Garfield) မချူလဝ် နကဵု ဂျေမ် ဒေဗေတ် (Jim Davis) စတိတ်တြး ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရိုင်ဂမၠိုင်ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၀ ဂျောန်: တ္ၚဲ ညးဒးဒြေပ်ဒဴဘဲပၞာန် ဂၠးကဝ် (World Refugee Day)
- ၁၈၃၇ – ဂၞကျာ် ဝိတဝ်ရိယျာ (Queen Victoria) စတိုန်နန် နဒဒှ် ဂၞကျာ် ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဗြိတိန် ကေုာံ အာဲယျာလာန် ကြဴနူ သၟိင်ဝဳလဳယျာမ် မရနုက်ကဵု ၄ (William IV) စုတိအာ တုဲရ။
- ၁၈၆၃ – ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင် အမေရိကာန်၊ တွဵုရး ဝေတ် ဗာဂျဳနဳယျာ (West Virginia) ပါ်တိတ် နူ ဗာဂျဳနဳယျာ တုဲ လုပ်ပါဝင် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် နဒဒှ် တွဵုရး မရနုက်ကဵု (၃၅) ရ။
- ၁၉၆၀ – ဍုင် မာလဳ (Mali) ကေုာံ ဍုင် သေနဳဂေါဝ် (Senegal) ကလိဂွံ ပရေင်သၠးပွး နူကဵု ဍုင်ပြင်သေတ် နကဵု ယၟု ပံင်ကောံ ကၟိန်ဍုင် မာလဳ (Mali Federation) ရ။
- ၁၉၉၀ – တၠပညာ နက္ခတ္တဗေဒတအ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂြိုဟ်ဍောတ် (Asteroid) မၞုံယၟု ၅၂၆၁ ယူရေကာ (5261 Eureka) မဒှ် အာသတာရိုက် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဂေတ်ကၠောအ် ပ္ဍဲ ဂၠံင်တရဴ ဂြိုဟ်မာသ် (Mars) ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၁ ဂျောန်: တ္ၚဲမဂၠိင်အိုတ် (Summer solstice) ပ္ဍဲ လ္ပာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ တ္ၚဲမဂၠေအ်အိုတ် (Winter solstice) ပ္ဍဲ လ္ပာ်သၠုင်ကျာ။ တ္ၚဲ ယောဂ ဂၠးကဝ် (International Day of Yoga)။
- ၁၇၈၈ – တွဵုရး နျူ ဟာမ်ရှာ (New Hampshire) ဒှ်အာ တွဵုရး မရနုက်ကဵု (၉) မပဒတန် သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ရ။
- ၁၉၄၅ – ပ္ဍဲ ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယ၊ ပေါဲဗတိုက် အဝ်ကဳနာဝါ (Battle of Okinawa) မဒှ် ပေါဲဗတိုက် အကြာ ဒပ်ပၞာန် အမေရိကာန် ကေုာံ ဂျပေန် ပ္ဍဲ မှာသၟိတ် ပါသဳဖေတ် ဂှ် အုပ်နိဂီုအာရ။
- ၁၉၈၅ – ဍုင် ဂရေန်လာန် (Greenland) စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ စကာ အလာံ ဂရေန်လာန် နဒဒှ် အလာံ စၞးဍုင် တရားဝင် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။
- ၂၀၀၄ – က္ၜင်အာကာသ သပေတ်ရှိပ်ဝမ်း (SpaceShipOne) ဒှ်အာ က္ၜင်အာကာသ ပုဂ္ဂလိက ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဖန်ဇန် ကၠောန်ပတိတ်လဝ် နကဵု သြန်ပုဂ္ဂလိကတုဲ မာန်တိတ်အာ စိုပ် အာကာသ ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၂ ဂျောန်:
- ၁၆၃၃ – ရုင်သၞောဝ်ဓဝ်သာသနာ အသီ ရဝ်မာန် ကာတ်သလေတ် (Roman Catholic Inquisition) ကဵု အမိင် ကု တၠပညာ နက္ခတ္တဗေဒ အဳတလဳ ဂါလဳလဳယဝ် (Galileo Galilei) ညံင်ဂွံ နုက်တိတ် ကေုာံ ဒုင်ဝန် လ္တူ လညာတ်ညး မဟီုလဝ် တ္ၚဲဂှ် ဒှ် ဗဟဵု စက္ကဝါ မွဲရ။
- ၁၈၁၅ – ကြဴနူ ဒးကျအာ ပၞာန် ပ္ဍဲ ပေါဲဗတိုက် ဝါတာလူး တုဲ၊ ဨကရာဇ် ပြင်သေတ် နပိုလဳယောန် ဗောနာပါတ် (Napoleon Bonaparte) ဒးနုက်တိတ် နူ တာလျိုင် ဨကရာဇ် နဒဒှ် အလန် မရနုက်ကဵု (ၜါ) ရ။
- ၁၉၄၁ – ပ္ဍဲ ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယ၊ ဒပ်ပၞာန် ဂျာမနဳ နာဇြဳ တအ် စလုပ်ဗတိုက် ကၟိန်ဍုင် သဵုဗိယေတ် နကဵု လၟေင်ကမၠောန်ပၞာန် မၞုံယၟု ကမၠောန်ပၞာန် ဗါဗါရဝ်သာ (Operation Barbarossa) ရ။
- ၁၉၇၈ – တၠပညာ နက္ခတ္တဗေဒ အမေရိကာန် ဂျေမ် ခရေတ်သတဳ (James W. Christy) ဂွံဆဵုကေတ် ဂြိုဟ်သၟတ် ခါရွန် (Charon) မဒှ် ဂြိုဟ်သၟတ် ဂိတု မဇၞော်အိုတ် မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် ဂြိုဟ် ပလူတဝ် (Pluto) ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၃ ဂျောန်: တ္ၚဲ အဝ်လေမ်ပေတ် ဂၠးကဝ် (International Olympic Day)၊ တ္ၚဲ ညးရာဇဝတ် ကုလသမဂ္ဂ (UN Public Service Day)။
- ၁၇၅၇ – ဒပ်ပၞာန် ကမ္မဏဳ အိန္ဒိယ ဗမံက် ဗြိတိန် (British East India Company) သၟဝ် ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ရဝ်ဘတ် ကလာက် (Robert Clive) ကလိဂွံ ပရေင်အံင်ဇၞး လ္တူ သၟိင် နာဝပ် ပ္ဍဲ ပေါဲဗတိုက် ပလာသဳ (Battle of Plassey) တုဲ စဟုပ်သီ ဒေသ ဗေန်ဂေါဝ် (Bengal) ရ။
- ၁၈၉၄ – တၠပညာ ပြင်သေတ် ဘာရွန် ပဳယေရ် ဒဳ ကူဘာတင် (Baron Pierre de Coubertin) ဒက်ပတန် ကမ္မတဳ အဝ်လေမ်ပေတ် ဂၠးကဝ် (International Olympic Committee) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် သဝ်ဗောန် ဍုင်ပဴရေတ်။
- ၁၉၆၁ – လိက်ကသုက် အာန်တာတိက (Antarctic Treaty) မဒှ် လိက်ကသုက် စၟတ်သမ္တီ ဒေသ အာန်တာတိက နဒဒှ် ဒၞာဲ သွက် ပရေင်သိပ္ပံ ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် သက်ကု ပရေင်ပၞာန်ဂှ် စဒှ်ဒတန် တရားဝင်ရ။
- ၂၀၁၆ – ညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဗြိတိန် (United Kingdom) သ္ပ ပေါဲကေတ်ဆန္ဒညးဍုင်ကွာန် (Referendum) တုဲ ရုဲစှ် သွက်ဂွံ နုက်တိတ် နူ ဂကောံ သမဂ္ဂ ဥရဝ်ပ (EU) မကော်ခဴစ ပရေင် ဗရက်သေတ် (Brexit) ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၄ ဂျောန်:
- ၁၃၁၄ – ပ္ဍဲ ပေါဲဗတိုက် ဗာန်နံက်ဘာန် (Battle of Bannockburn)၊ ဒပ်ပၞာန် သကတ်တလာန် သၟဝ် ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ရဝ်ဘတ် (Robert the Bruce) ကလိဂွံ ပရေင်အံင်ဇၞး လ္တူ ဒပ်ပၞာန် အင်္ဂလာန် ရ။
- ၁၅၇၁ – သကိုပ်ပၞာန် သပေန် မဳဂဲလဝ်ပေဇ် ဒဳ လဳဂါဇပဳ (Miguel López de Legazpi) ဒက်ပတန် ဍုင် မာနဳလာ (Manila) မဒှ် ဍုင်ဇၞော် ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန် လၟုဟ်ရ။
- ၁၉၃၂ – ပေါဲကလိုက်ကမဵု ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ (Siamese revolution of 1932) ကတဵုဒှ်တုဲ၊ ဍုင် သေံ (Thailand) ပြံင်လှာဲ နူ သၞောတ်ဨကရာဇ် အုပ်ဓုပ်အဝဵုပေင်ပေင် (Absolute Monarchy) ဇရေင် သၞောတ်ဨကရာဇ် သၟဝ်သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် (Constitutional Monarchy) ရ။
- ၁၉၄၈ – ကၟိန်ဍုင် သဵုဗိယေတ် (Soviet Union) တအ် စကၟာတ်ဒဒိုအ် ဂၠံင်တရဴ စလောအ်ပလံင် ကေုာံ ရထာ သွက်ဂွံ လုပ် ဍုင်ဘာလိန် ပလိုတ် (West Berlin) တုဲ ပွမကၟာတ်ဒဒိုအ် ဘာလိန် (Berlin Blockade) စကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ အခိင် ပၞာန်လၜိုဟ် ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၅ ဂျောန်: တ္ၚဲသၠးပွး ပ္ဍဲဍုင် မဝ်ဇြမ်ဗေတ် (၁၉၇၅)
- ၁၈၇၆ – ပ္ဍဲ ပေါဲဗတိုက် လေတ်တဲ ဗေတ်ဟွန်း (Battle of the Little Bighorn)၊ ဒပ်ပၞာန် ကောန်အရင် အမေရိကာန်တအ် ဗတိုက်ဖျေဟ် ဒပ်ပၞာန် အမေရိကာန် သၟဝ် သကိုပ်ပၞာန် ဂျော့ ကာတ်သတာ (George Custer) ရ။
- ၁၉၄၇ – လိက်စၟတ်သမ္တီ လၟေင်တ္ၚဲ (The Diary of a Young Girl) မချူလဝ် နကဵု သၟတ်ဗြဴ ယሁဒါ အာန် ဖရာန် (Anne Frank) ဂှ် စပတိတ်တြး ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။
- ၁၉၅၀ – ဒပ်ပၞာန် သၟဝ်ကျာ ကိုဝ်ရဳယျာ တအ် တတ်သၠောအ် ပယျဵု လၞင် ၃၈ ဒီဂရဳ တုဲ လုပ်ဗတိုက် သၠုင်ကျာ ကိုဝ်ရဳယျာ ဂှ်ရ ပၞာန် ကိုဝ်ရဳယျာ (Korean War) စကတဵုဒှ်လဝ်ရ။
- ၁၉၉၃ – ကိမ် ကာမ်ဘဴ (Kim Campbell) ဒှ်အာ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ညးဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက် ဍုင် ကာနေဒါ (Canada) ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၆ ဂျောန်: တ္ၚဲသၠးပွး ပ္ဍဲဍုင် မာဒါဂါသကာ (၁၉၆၀)၊ တ္ၚဲစဵုဒၞာ ကေုာံ တဝ်စၞေဟ် ပရေင်သုင်စောဲ ဂဥုဲၜူမာဲ ဂၠးကဝ် (International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking)။
- ၁၉၄၅ – ကောန်စၞး နူ ၅၀ ဍုင် ထပက်စၟတ်တဲ ပ္ဍဲ လိက်ကသုက် ပဋိညာဉ် ကုလသမဂ္ဂ (United Nations Charter) ပ္ဍဲ ဍုင်သေန်ဖရန်သစ်သကဝ် သွက်ဂွံ ဒက်ပတန် ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ ရ။
- ၁၉၆၃ – သမ္မတ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဂျောန် အေဖ် ကနေဒဳ (John F. Kennedy) ဟီုတွဟ် လဟီု ဒယှ်တမ္ညဝ် မၞုံယၟု "Ich bin ein Berliner" (အဲ ဒှ် ကောန်ဍုင်ဘာလိန် မွဲ) ပ္ဍဲ ဍုင်ဘာလိန် ပလိုတ် အခိင် ပၞာန်လၜိုဟ် ရ။
- ၁၉၇၇ – အစာဒွက် ရံက် ကေုာံ ရဝ် အမေရိကာန် အေလ်ဗေတ် ပရက်သလဳ (Elvis Presley) သ္ပပေါဲဒွက် လက္ကရဴအိုတ် ညး ပ္ဍဲ တွဵုရး အေန်ဒဳယျာနာ ကိုပ်ကၠာ ညး ဟွံဂွံ စုတိအာ။
- ၁၉၉၇ – လိက်ကၞပ် ဝတ္ထု ဟာရဳ ပေါတ်တာ ကေုာံ တၟအ်ဒဿန (Harry Potter and the Philosopher's Stone) မချူလဝ် နကဵု ဂျေ. ကေ. ရိုးလင်း (J. K. Rowling) ဂှ် စပတိတ်တြး ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ လန်ဒန် ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၇ ဂျောန်: တ္ၚဲသၠးပွး ပ္ဍဲဍုင် ဂျဳဘူတဳ (၁၉၇၇)။
- ၁၈၄၄ – ညးမဒက်ပတန် ဘာသာ မဝ်မန် (Mormonism) မၞုံယၟု ဂျဝ်သေပ် သမေတ် (Joseph Smith) ကေုာံ ကောညး ဟာင်ရမ် (Hyrum) တအ် ဒးဒုင် ပန်ဂစိုတ် နကဵု ဂကောံမၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင်ကာသေ့ တွဵုရး အဳလဳနွိုင် ရ။
- ၁၉၅၄ – ရုင်ဒြဟတ် လလဳနျူကလဳယျာ အံက်နေန် (Obninsk Nuclear Power Plant) ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် သဵုဗိယေတ် စပံက်တုဲ၊ ဍေံဒှ်အာ ရုင်ဒြဟတ် လလဳနျူကလဳယျာ သွက်ဂွံ ပတိတ် ဒြဟတ်လလဳ ညးဍုင်ကွာန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။
- ၁၉၆၇ – စက်ပတိတ်သြန် အလဵုအလဵု ဟွံသေင်မ္ဂး အေတဳအေမ် (ATM) ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ဂှ် စစွံပတန် ကေုာံ စကာ ပ္ဍဲ ဘဏ် ဘာကလေ (Barclays) ပ္ဍဲ ဍုင်လန်ဒန် ရ။
- ၁၉၇၇ – ဍုင် ဂျဳဘူတဳ (Djibouti) ကလိဂွံ ပရေင်သၠးပွး ကေုာံ အခေါင်အာဏာ အုပ်ဓုပ်အပိုင် နူကဵု ဍုင်ပြင်သေတ် ရ။
- ၂၀၀၇ – ဂေါ်ဒွန် ဘရောင်း (Gordon Brown) တိုန်ဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဗြိတိန် ကြဴနူ တဝ်နဳ ဗလဲ (Tony Blair) နုက်တိတ် နူ တာလျိုင် ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၈ ဂျောန်:
- ၁၈၃၈ – ဂၞကျာ် ဝိတဝ်ရိယျာ (Queen Victoria) ဒုင်စဝ်ဘိသေက် ဒက်ၝောအ်ကိုဋ် နဒဒှ် ဂၞကျာ် ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဗြိတိန် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် ဝေတ်မေန်သတာ (Westminster Abbey) ရ။
- ၁၉၁၄ – သၟိင်အာဲကၟာဲ ဩသတြဳယျာ ဖရန် ဖာဒဳနာန် (Franz Ferdinand) ကေုာံ ဂၞကျာ်ညး ဒးဒုင် ပန်ဂစိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင်သာရာယေဗဝ် (Sarajevo) တုဲ ဍေံဒှ်အာ ဟိုတ်တမ် သွက် ပၞာန်ဂၠးတိ ပထမ ဂွံစကတဵုဒှ်ရ။
- ၁၉၁၉ – လိက်ကသုက် ၜိုဟ်သြိုဟ် မၞုံယၟု လိက်ကသုက် ဗာသေဝ် (Treaty of Versailles) ဂှ် ထပက်စၟတ်တဲ ပ္ဍဲ ဍုင်ပြင်သေတ် တုဲ ပၞာန်ဂၠးတိ ပထမ အုပ်နိဂီုအာ ပေင်ပေင်ရ။
- ၁၉၆၉ – ပေါဲကလိုက်ကမဵု သတုံဝေါလ် (Stonewall riots) စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင်နျူယံက် မဒှ် ပရေင်ချဳဒရာင် အဓိက သွက် အခေါင်အရာ ဂကောံမၞိဟ် လိင်တုပ် (LGBTQ+) တအ်ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၂၉ ဂျောန်: တ္ၚဲသၠးပွး ပ္ဍဲဍုင် သေရှေလ် (Seychelles) (၁၉၇၆)။
- ၁၆၁၃ – ရုံဇာတ် ဂလောဗ် (Globe Theatre) ပ္ဍဲ ဍုင်လန်ဒန် မဒှ် ဒၞာဲ ဝဳလဳယျာမ် ရှိတ်သပဳယျာ (William Shakespeare) ထ္ၜးဇာတ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တူအာ ပၟတ်ပေင်ပေင်ရ။
- ၁၉၇၆ – ဍုင် သေရှေလ် (Seychelles) ကလိဂွံ ပရေင်သၠးပွး နူကဵု ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဗြိတိန် ရ။
- ၁၉၉၅ – က္ၜင်အာကာသ အမေရိကာန် အာတ်လာန်တေတ် (Space Shuttle Atlantis) ဆက်စပ် ပံင်ကောံ (docking) ကု စက်လတာ်အာကာသ ရုရှ မဳယျာ (Mir) ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ အာကာသ ရ။
- ၂၀၀၇ – ကုမ္ပဏဳ အက်ပဲ (Apple Inc.) စပတိတ် သွံရာန် စက်ဖုင်တဲ အာင်ဖုင် (iPhone) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
၃၀ ဂျောန်: တ္ၚဲသၠးပွး ပ္ဍဲဍုင် ကွန်ဂို (Democratic Republic of the Congo) (၁၉၆၀)၊ တ္ၚဲ ဂြိုဟ်သၟတ် ဂၠးကဝ် (International Asteroid Day)။
- ၁၉၀၅ – တၠပညာ ရူပဗေဒ အဲလ်ဗတ် အာင်သတာင် (Albert Einstein) ပတိတ်တြး လိက်စံင် မဆေင်ကဵု "သီအဝ်ရဳ ရေလလဳတဳဗဳတဳ တၟေင်" (Special relativity) ရ။
- ၁၉၀၈ – ပရေင်ခတိုဟ် အသိင်ဇၞော် မကော်ခဴစ ပရေင်ကတဵုဒှ် တွန်ဂူသကာ (Tunguska event) မဒှ်အာ ဟိုတ်နူ တၟအ်အာကာသ ဒတုံစှ်ေဂှ် ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဒေသ သိုက်ဗဳရဳယျာ ဍုင်ရုရှ ရ။
- ၁၉၃၆ – လိက်ဝတ္ထု ဒယှ် ဂေါန် ဝေဒ် သဳ ဝေန် (Gone with the Wind) မချူလဝ် နကဵု မာဂရက် မေတ်ချေဝ် (Margaret Mitchell) ဂှ် စပတိတ်တြး ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။
- ၁၉၉၇ – အလဵုအသဳ ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ဗြိတိန် ပအပ်ပြိုင် ကလေင်ကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် ဍုင် ဟံင်ကံင် (Hong Kong) ဇရေင် ဍုင်ကြုက် ပေင်ပေင်ရ။
တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်:
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုၚ်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
|
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃၁. ဂျောန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ |
|
