ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/သေတ်တေန်ပါ

ဇာန်နဝါရဳ - ဖေဖဝ်ဝါရဳ - မာတ် - ဨပြဳ - မေ - ဂျောန် - ဂျူလာင် - အဝ်ဂေတ် - သေတ်တေမ်ပါ - အံက်တဝ်ပါ - နဝ်ဝေမ်ပါ - ဒဳဇြေန်ပါ

---

သၟဝ်ဣဏအ် ဒှ်အရာမကတဵုဒှ် ကေုာံ အရာမစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵု ဂိတု သေတ်တေမ်ပါ။

တ္ၚဲ ပရူပရာဝၚ် / သဘၚ် အစောံစိုတ် (Identity) ၁ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် (ခေတ်တြေံ): စၟတ်သမ္တီဝၚ်ပ္တန်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ (အတိုင်ဝၚ်တြေံ)။ Institutional History ၈ တ္ၚဲလိက်ပတ်ဂၠးကဝ်: ပွမဗၟံက်ထ္ၜးဒြဟတ် လိက်ပတ်မန် ပ္ဍဲပရေၚ်ပညာ။ Professionalization ၁၃ သဘၚ်ပူဇဴကေသာဓာတ်: သဘၚ်သာသနာကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲဍုၚ်မန်။ Legitimacy ၂၁ တ္ၚဲၜိုဟ်လလံဂၠးကဝ်: ပွမသဳကၠဳပရူၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲဒေသဂကူမန်။ Multiculturalism ၃၀ တ္ၚဲဘာသာပြန်ဂၠးကဝ်: ကမၠောန်ပြန်ဘာသာလိက်ပိဋကတ် (ပါဠိ-မန်)။ Pariyatti System အဓိကဂိတုသေတ်တေမ်ပါ သွက်သုတေသန Ph.D. ပ္ဍဲဂိတုဏအ်၊ သုတေသနမၞးမဆေၚ်ကဵု **Institutionalization** ဂှ် လ္ၚတ်ဂွံ: သၞောတ်ပညာပရိယတ္တိမန်: အခိၚ်စပံက်တိုက်လိက်တၟိဂမၠိုၚ် ကြဴနူဝှ်။ Mon Sangha Authority: ဗီုအစာတၠမန်တအ် စဳရေၚ်ကမၠောန်သာသနာ လၟေၚ်သၞာံ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဟဝ်ချဳမေန် (၁၉၄၅) ၂ သေတ်တေမ်ပါ: တ္ၚဲဗၠးၜးဍုၚ်ဝေတ်ဏာမ် ၁၉၄၅ – **ဟဝ်ချဳမေန်** (Ho Chi Minh) လလောၚ်တြးဗၠးၜးဍုၚ်ဝေတ်ဏာမ် နူအေန်ပါယာပြင်သေတ် ကေုာံ ဂျပါန်။ ၁၉၄၅ – ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယ တုဲဒှ်အာဗွဲမလုပ်သၞောဝ် (V-J Day) ကြဴနူဂျပါန်ထ္ပက်စၟတ်တဲ ဒုၚ်ရှပ် ပ္ဍဲက္ပၚ်ပၞာန် Missouri။ ၁၉၆၉ – ဟဝ်ချဳမေန်၊ သကိုပ်ပၞာန် ကေုာံ သမ္မတဍုၚ်ဝေတ်ဏာမ်သၟဝ်ကျာ စုတိအာ ပ္ဍဲဍုၚ်ဟနွိုင်း။ ၁၉၉၈ – ရုၚ်ဗစာပၞာန်ဂၠးကဝ် (ICTR) စၟတ်သမ္တီ ပွမဂစိုတ်ပလက်ဂကူ (Genocide) ပ္ဍဲရဝါန်ဒါ (Rwanda) ဒှ်ဒုဟ်ရာဇာဝတ်ဇၞော်။ – စဳရေၚ်တ္ၚဲတၞဟ်ဂမၠိုၚ် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

အလာံ ဍုၚ်ကာတာ ၃ သေတ်တေမ်ပါ: တ္ၚဲဗၠးၜးဍုၚ်ကာတာ ၃၀၁ – **ဍုၚ်သန်မာရဳနို** (San Marino)၊ မဒှ်ဍုၚ်သမ္မတတြေံအိုတ် ပ္ဍဲဂၠးကဝ်၊ ဒက်ပ္တန်ဗွဲကိုပ်ကၠာအိုတ်။ ၁၇၈၃ – အမေရိကာန် ကေုာံ ဗြိတိန် ထ္ပက်စၟတ်တဲ လိက်ကသုက် လိက်ကသုက်ပဴရိသ် (Treaty of Paris) သွက်ဂွံတုဲဒှ် ပၞာန်ဗၠးၜးအမေရိကာန်။ ၁၉၃၉ – ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယ: ဍုၚ်ပြင်သေတ်၊ ယူကေ၊ အဝ်သတြေလျ ကေုာံ နယူဇြဳလာန် လလောၚ်တြးပၞာန် ကုဍုၚ်ဂျာမနဳ။ ၁၉၇၁ – **ဍုၚ်ကာတာ** (Qatar) ကလိဂွံဗၠးၜး နူဗြိတိန် ဗွဲမကိတ်ညဳကဵုသၞောတ် State Power။ ၁၉၇၆ – ယာန်အာကာသ Viking 2 စိုပ်တိ ဂြိုဟ်အၚ်္ဂါ (Mars)။ – စဳရေၚ်တ္ၚဲတၞဟ်ဂမၠိုၚ် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

Logo Google (ဒက်ပ္တန် ၁၉၉၈) ၄ သေတ်တေမ်ပါ: ၄၇၆ – **ရောမ** (Western Roman Empire) လုပ္ပံက်အာ ဗွဲအဓိက ကြဴနူ Romulus Augustulus ဒးဒုၚ်ဖျေံနူအဝဲသၟိၚ် နကဵု Odoacer။ ၁၈၈၆ – Geronimo၊ သကိုပ်ပၞာန်ဂကူ Apache၊ ဒုၚ်ရှပ်ကုပၞာန်အမေရိကာန်၊ မဒှ်တ္ၚဲအိုတ်သအး ပၞာန်အိန္ဒိယ (Indian Wars)။ ၁၈၈၈ – George Eastman စၟတ်သမ္တီတင်္ကေတကုန်ပၠေၚ် **Kodak** ကေုာံ ကလိဂွံအခေါၚ်ပတိုန်စက်ပုတ်ရုပ် (Camera Patent)။ ၁၉၉၈ – Larry Page ကေုာံ Sergey Brin ဒက်ပ္တန်ကုမ္ပဏဳ **Google** ပ္ဍဲ Menlo Park, California။ ၂၀၁၆ – **Mother Teresa** ဒးဒုၚ်စၟတ်သမ္တီအဆံၚ် "Saint" (ညးသ္အးဇ္ၚး) နကဵု Pope Francis ပ္ဍဲဗာတီကာန်။ – စဳရေၚ်တ္ၚဲတၞဟ်ဂမၠိုၚ် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝှာင်:Voyager 1 mockup.jpg ယာန်အာကာသ Voyager 1 ၅ သေတ်တေမ်ပါ: ၁၆၆၆ – **မီးလောင်မှုကြီး လန်ဒန်** (Great Fire of London) တုဲဒှ်အာ ကြဴနူမံက်ဒၟံၚ် ၃ တ္ၚဲ၊ သ္ၚဲ ၁၃,၀၀၀ မကလေၚ်ဒးဒုၚ်ပၠေၚ်။ ၁၇၇၄ – **ကံၚ်ဂရေတ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်** (First Continental Congress) ကောံဓရီု ပ္ဍဲ Philadelphia သွက်ဂွံဒစးဒစးဗြိတိန်။ ၁၉၇၂ – **Munich Massacre**: ဂကောံသပ္ပရိုတ် Black September လုပ္ပံက်ပၞာန် ကောံဓရီုအဝ်လာန်ပိစ် (Olympics) ပ္ဍဲဂျာမနဳ။ ၁၉၇၇ – NASA ဗလးယာန်အာကာသ **Voyager 1** သွက်ဂွံလ္ၚတ်ဂြိုဟ်ဂမၠိုၚ်၊ မဒှ်ယာန်မအာစိုပ်သ္ၚောဲအိုတ် နူကဵုတိ။ ၁၉၉၇ – **Mother Teresa** (မာတာ တေရေသာ) စုတိအာ ပ္ဍဲဍုၚ်ကာလ်ကတ္တား၊ ဍုၚ်အိန္ဒိယ။ – စဳရေၚ်တ္ၚဲတၞဟ်ဂမၠိုၚ် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝှာင်:Magellan Elcano Circumnavigation Route.svg ဂၠံၚ်တရဴ Victoria လန်ဂေတ်ဂၠးကဝ် ၆ သေတ်တေမ်ပါ: ၁၅၂၂ – က္ပၚ် Victoria စိုပ်ဍုၚ်သပိန်၊ မဒှ်က္ပၚ်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဝၚ်မလန်ဂေတ်အလုံမွဲဂၠးကဝ် (Circumnavigation) အာစိုပ်ဒတုဲ။ ၁၉၀၁ – သမ္မတအမေရိကာန် **William McKinley** ဒးဒုၚ်ပန် နကဵုညးစှ်ေစိုတ်အနာခေတ် (Anarchist) Leon Czolgosz ပ္ဍဲ Buffalo, New York။ ၁၉၆၈ – **ဍုၚ်သွာဇဳလာန်** (Swaziland) ကလိဂွံဗၠးၜး နူယူကေ ဗွဲမကိတ်ညဳကဵုသၞောတ် State Power။ ၁၉၉၁ – ဍုၚ် **စိန့်ပီတာစဘတ်** (Saint Petersburg) ပ္ဍဲရုရှား ကလေၚ်ကလိဂွံယၟုတြေံ ကြဴနူမစကာလဝ်ယၟု "Leningrad" နူသၞာံ ၁၉၂၄။ ၁၉၉၇ – ပေါဲဖျေံကမ္မဌာန် **Diana, Princess of Wales** ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ Westminster Abbey၊ မနွံကဵုညးဗဵုလ္ၚတ်အလုံဂၠးကဝ် ၜိုတ် ၂ ဗဳလဳယာန်။ – စဳရေၚ်တ္ၚဲတၞဟ်ဂမၠိုၚ် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

အလာံ ဍုၚ်ဗရာဇဳ ၇ သေတ်တေမ်ပါ: တ္ၚဲဗၠးၜးဍုၚ်ဗရာဇဳ ၁၈၁၂ – ပၞာန်နပိုလီယေန်: **ပၞာန်ဗဝ်ရဝ်ဒဳနဝ်** (Battle of Borodino)၊ မဒှ်ပေါဲဗတိုက် မဂစိုတ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်အိုတ် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်။ ၁၈၂၂ – **ဍုၚ်ဗရာဇဳ** (Brazil) လလောၚ်တြးဗၠးၜး နူဍုၚ်ပဝ်တူဂြဳ ဗွဲမကိတ်ညဳကဵုသၞောတ် State Power။ ၁၉၀၁ – လိက်ကသုက် **Boxer Protocol** ထ္ပက်စၟတ်တဲ သွက်ဂွံတုဲဒှ် ပေါဲဗတိုက် Boxer Rebellion ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်။ ၁၉၄၀ – ပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယ: **The Blitz** စကတဵုဒှ်၊ ဂျာမနဳစဗလးက္ပၚ်ပၞာန်ကျာ ပန်ဗလးဗုမ် ပ္ဍဲဍုၚ်လာန်ဒါန် ပွိုၚ် ၅၇ ဗ္တံ ဆက်က်။ ၁၉၅၃ – **Nikita Khrushchev** ဒးဒုၚ်ရုဲစှ် နဒဒှ်သကိုပ်ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲဗော်ကွန်မြူနစ် သောဗီယက်။ – စဳရေၚ်တ္ၚဲတၞဟ်ဂမၠိုၚ် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၉၆၇ တ္ၚဲလေပ်လိက်အလုံးဂၠးကဝ် International Literacy Day (ILD) ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၉ သေတ်တေမ်ပါ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၂၅၂ (ပ္ဍဲသၞာံထပ် - ၂၅၃) တ္ၚဲ ပ္ဍဲသၞာံကြက္ကဒိန် ဂရေဂေါရိယာန် (Gregorian calendar) ရ။ သွက်ဂွံအိုတ်သၞာံဂှ် နွံတ္ၚဲ ၁၁၃ တ္ၚဲရ။ သရုပ်ဝၚ်တ္ၚဲဏအ် (Events) သၞာံ ၁၈၅၀: ကာလီဖိုနဳယာ ဂွံဒုၚ်စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်တွဵုရးမရနုက်ကဵု ၃၁ ပ္ဍဲသဟရးအမေရိကာန်။ သၞာံ ၁၉၄၈: သဟရးညးဍုၚ်ကွာန်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳကိုဝ်ရိယာ (ကိုဝ်ရိယာသၟဝ်ကျာ) ဂွံဒက်ပ္တန် State Power အလုံသၞောတ်။ သၞာံ ၁၉၉၁: ဍုၚ်တာဂျဳကစ္စတာန် (Tajikistan) ဂွံဒုၚ်စၟတ်သမ္တီ Legitimacy နဒဒှ်ဍုၚ်ဗၠးၜး နူသဟရးသဝ်ဗဳယေတ်။ ပူဂဵုတၟေၚ် (Births & Deaths) သၞာံ ၁၈၂၈: Leo Tolstoy (အစာချူလိက် ရုရှာ) ဒှ်မၞိဟ်။ သၞာံ ၁၉၇၆: မာဝ်ဇြဳဒုၚ် (Mao Zedong) ညးပတၠအစောံ ကိုဝ်မျူနိတ် ဍုၚ်ကြုက် စုတိ။ ဝၚ်ကေုာံအာဲကၟာဲမန် တ္ၚဲဏအ်ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲမရီုဗၚ်ကဵု Information Flow မဆေၚ်ကဵု Mon Identity ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ်ဝၚ်ဂၠးကဝ် မကိတ်ညဳကဵု Academic Integrity ရ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

2004 တ္ၚဲစဵုဒၞဲါ ပွမစဳရေၚ်ထောံဇကုဇကု World Suicide Prevention Day - 10 September ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၆၀၉ ဟာန်နရဳဒူသာန် Henry Hudson ဂၠာဲဆဵုကေတ် တ္ကအ် Manhattan ကေုာံ ဂကူမူလသ္ပဒတဴဒၟံၚ်တအ် ၁၈၀၂ ပြၚ်သေတ် သၠာဲပတိတ် သၞောတ်ဨကရာဇ် Piedmont ၁၉၇၁ တ္ၚဲသၞောဝ်သ္ဇိုၚ် အဳဂျေတ် ဒှ်ဒတန်လုပ်သၞောဝ် Egyptian Constitution Become official ၁၉၈၀ တ္ၚဲသၞောဝ်သ္ဇိုၚ်တၟိ ဍုၚ်ချိလဳ ခၞံဗဒှ် ၁၉၉၇ တ္ၚဲ NASA's Mars Global Surveyour စိုပ်ဂြိုဟ်မာတ် ၂၀၀၁ ပေဲါပတိုက် သေတ်တေမ်ပါ ၁၁ (September 11 attacks) World Trade Center ဍုၚ်အမေရိကာန် September 11 Photo Montage ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

တ္ၚဲပ္တိုန်အာရီုစိုတ် Mindfulness Day ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၃ သေတ်တေမ်ပါ {{{caption}}} ၁၃ သေတ်တေမ်ပါ ယၟုတၟေင် ဂကူသဘင် တ္ၚဲပ္ဍဲကြက္ကဒိန် တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီ ၁၃ သေတ်တေမ်ပါ သဘင်မကၠောအ်ဗဒှ် တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီနာနာ တင်ရန်တၟအ် တ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၂၅၆ (သၞာံဓမ္မတာ) ဟွံသေင်မ္ဂး ၂၅၇ (သၞာံထပ်) ပ္ဍဲမွဲသၞာံ ဆေင်စပ်ကဵု ဆက်စပ်ကဵု "တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီဂှ် ဒှ်အာဲကၟာဲဝင်ဂကူ" ၁၃ သေတ်တေမ်ပါ (အင်္ဂလိက်: September 13) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၂၅၆ ပ္ဍဲမွဲသၞာံ (သၞာံထပ်မ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၂၅၇) အတိုင်ကြက္ကဒိန် ဂရေဂေါရိယာန် (Gregorian calendar) ရ ။ သုင်စောဲနဲကဲစၟတ်သမ္တီ သၞာံခရေတ် (CE) ကေုာံ သၞာံဗုဒ္ဓသာသနာ (BE) ညံင်ဂွံကိတ်ညဳကဵု သၞောတ်ဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန်ညိ ။ သွက်သၞာံဏအ်မ္ဂး ကြေပ်ဂွံအိုတ်အာ ၜိုတ် ၁၀၉ တ္ၚဲရ။ TOC ၁. သဘင် ကေုာံ တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီဂမၠိုင် တ္ၚဲအစာပရဝ်ဂရမ္မာဂၠးကဝ် (Programmers' Day): ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောအ်ဗဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲတ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၂၅၆ ပ္ဍဲမွဲသၞာံ (၁၃ သေတ်တေမ်ပါ သၞာံဓမ္မတာ) ရ ။ ဟိုတ်မဂွံရုဲစှ်ေလၟိဟ် ၂၅၆ ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်နူလၟိဟ် $2^8$ မဒှ်လၟိဟ်အဓိက ပ္ဍဲသၞောတ်ကွန်ပျူတာရ။ တ္ၚဲအာဲကၟာဲဂကူ (ဍုင်မောရ်တဳယပ်): ဒှ်တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီအာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ပ္ဍဲဍုင်ဂှ်ရ။ ၂. ဟိုတ်ဗဒှ်ဒယှ်ဂမၠိုင် သၞာံ ၁၉၉၃ (CE): အလဵုအသဳအဇ္ဇရာယေလ် ကေုာံ ဂကောံ PLO ထ္ပက်စၟတ်တဲ လိက်ကသုက်ၜိုဟ်လလံအဝ်သလို (Oslo Accords) ပ္ဍဲဍုင်ဝါရှင်တန် ဒီစီ ရ။ သၞာံ ၁၉၂၂ (CE): အကာဲအရာဓါတ်ကျာ ကတဴအိုတ် (၅၈ °C) စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲဍုင်လိဗယာရ။ ၃. ပူဂိုလ်ဒယှ် မသၠးဂၠံဂမၠိုင် သၞာံ ၁၉၁၆ (CE): ရောအေလ် ဒါလ် (Roald Dahl)၊ အစာချူလိက်အစာံဒယှ် (စုတိ ၁၉၉၀)။ သၞာံ ၁၉၆၇ (CE): မိုက်ကေလ် ဂျောန်သန် (Michael Johnson)၊ အစာလအ်ဒယှ် နူအမေရိကာန်။ ၄. ပူဂိုလ်ဒယှ် မစုတိဂမၠိုင် သၞာံ ၁၅၉၈ (CE): ဖိလိပ္ပု ဒုတိယ (Philip II of Spain)၊ သၟိင်ဍုင်သပိန်။ သၞာံ ၁၉၉၆ (CE): တူပက် ရှာကူ (Tupac Shakur)၊ အစာဒယှ်ေရက်ပ်ဒယှ် (သၠးဂၠံ ၁၉၇၁)။ == ၅. သုတေသန ကေုာံ ယေန်သၞာင်နှဴရဴ == နကဵုနဲကဲ Multicultural Studies၊ ပွမစၟတ်သမ္တီတ္ၚဲပ္ဍဲကြက္ကဒိန်ဂှ် ဒှ်အရာကိရိယာအဓိက သွက်ဂွံညာတ်ကေတ် "Global Interconnectivity" (ပွမဆက်စၠောအ်ဂၠးကဝ်) ရ ။ သွက်သုတေသန Mon Sangha and State Power မ္ဂး တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီတအ်ဏအ် ရီုဗိုင်ကဵု သုတေသီတအ် ညံင်ဂွံဇန်သၞောတ် "Digital Agency" မန်ပိုဲ ပ္ဍဲဗွိုင်ပညာဂၠးတိရ ။ ရံၚ်ကဵုဏအ် သေတ်တေမ်ပါ ၁၂ သေတ်တေမ်ပါ ၁၄ သေတ်တေမ်ပါ တမ်ရိုဟ်လိက် UNESCO Publishing. (BE 2550). International Days and Cultural Heritage. Paris. မာံပါလိက်။ (သၞာံ ၂၅၅၅ BE). လိက်ဝၚ်မန်တၟိ. ဍုင်မတ်မလီု။ RILCA Mahidol University. (BE 2566). The Role of Mon Sangha in Digital Documentation. Salaya. ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၄၊ သေတ်တေမ်ပါ ၁၉၅၄ အစာသဝ်ဒံက်တာမာံသဵုနဲ ပ္ဍဲအခိင်မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် ညးအုပ်နာနာ ပ္ဍဲဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဂှ် ၜးအတ္တဘဴ စုတိအာ နကဵုယဲအာယုက်ဇၞော် ပ္ဍဲကဵု သ္ၚိညး မနွံပ္ဍဲကွာန်ဝင်ဒုန်၊ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၅ သေတ်တေမ်ပါ 2007 တ္ၚဲဒဳမဝ်ကရေဇြဳအလုံဂၠးတိ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

တ္ၚဲမိပ်သၠောၚ်မလေယှာ Happy Malaysia Day ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ထ္ပက်စၟတ်တဲ သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် အမေရိကာန် ၁၇ သေတ်တေမ်ပါ: ၁၇၈၇ – ကိုယ်စားလှယ်ဂမၠိုင် ထ္ပက်စၟတ်တဲ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ရးနိဂီုပံင်ကောံအမေရိကာန် (ဗီုပြင်ပ္ဍဲရုပ်) ပ္ဍဲ ခန်ကမ္မတဳ ဍုင်ဖဳလာဒဴဖဳယာ ရ။ ၁၉၃၉ – ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန်ဒုတိယ: ကြဴနူ ဂျာမနဳ လုပ်သီပဝ်လာန်တုဲ ၁၆ တ္ၚဲဂှ်၊ ဒပ်ပၞာန် ကၟိန်ဍုင် သဵုဗိယေတ် တအ်လေဝ် လုပ်သီ ပဝ်လာန် လပါ်ဗၟံက်ကီုရ။ ၁၉၇၈ – သမ္မတ ဍုင်အဳဂျေပ် အာန်ဝါ သာဒါတ် (Anwar Sadat) ကေုာံ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် အေဿရေ မေနာချေမ် ဘေဂိန် (Menachem Begin) တအ် ထ္ပက်စၟတ်တဲ လိက်ကသုက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် မကော်ဂး လိက်ကသုက် ကေမ်ဒေဗေဒ် (Camp David Accords) ရ။ ၁၉၉၁ – ဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ၊ ဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ၊ ဍုင်အေတ်သတဝ်နဳယျာ၊ ဍုင်လာတ်ဗဳယျာ၊ ကေုာံ ဍုင်လဳတူဝေနဳယျာ တအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ (UN) နဒဒှ် ဍုင်ကောန်ဂကောံအိုတ်ရ။ ၁၉၉၁ – လိ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၈. သေတ်တေမ်ပါ ၁၈၅၁ – လိက်ပရိုင် နျူယံက် တာမ် (The New York Times) တြးပ္တိတ်လဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ ၁၉၃၁ – ဒပ်ပၞာန် ဂျပေန် (Japan) လုပ်သီကေတ် ဒေသ မေန်ချူရဳယာ (Manchuria) မနွံပ္ဍဲ ဍုင်ကြုက်၊ ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဟိုတ်ဖိုလ် အဓိက ပ္ဍဲပၞာန်ဂၠးကဝ် ဒုတိယရ။ ၁၉၄၇ – အေဂျေန်သဳ ထံက်လှာဲဗဟိုလ် အမေရိကာန် (Central Intelligence Agency) မကော်စ CIA ကိုဝ် ဒက်ပ္တန်လဝ်ရ။ တ္ၚဲက္တဵုဒှ် ၁၉၀၅ – ဂရဳတာ ဂါဗဝ် (Greta Garbo)၊ သၟာရုပ်ဒမျိုင် ဍုင်သွဳဒေန် (စုတိ ၁၉၉၀)။ တ္ၚဲစုတိ ၁၇၈၃ – လဳအိုဟတ် အွိုင်လာ (Leonhard Euler)၊ တၠပညာသင်္ချာ ကေုာံ ရူပဗေဒ ဍုင်ဆွေတ်ဇြာလာန် (က္တဵုဒှ် ၁၇၀၇)။ ၁၉၇၀ – ဂျဳမဳ ဟေန်ဒရေက် (Jimi Hendrix)၊ သၟာဂဳတ ကေုာံ အစာတိင်ဂဳတာ ဍုင်အမေရိကာန် (က္တဵုဒှ် ၁၉၄၂)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၉ သေတ်တေမ်ပါ ၁၈၉၃ – ဍုင် နျူဇြဳလာန် (New Zealand) ဂှ် ဒှ်ဍုင်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ မကဵုအခေါင်မာဲ (Right to vote) ကုညးဗြဴသီုဖအိုတ်ရ။ ၁၉၈၂ – သကတ် ဖှာမေန် (Scott Fahlman) လလောင်ထ္ၜး စကာ သင်္ကေတ စိုတ်စရိုတ် (emoticons) :-) ကေုာံ :-( ပ္ဍဲအေန်တာနေတ် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ ၁၉၉၁ – ဇွမၞိဟ်ကမၠောအ် ဥတ်ဇြဳ (Ötzi the Iceman) မနွံအယုက် ၃၃၀၀ ဘဳသဳတေအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒဵုအာလ် (Alps) အကြာပယျဵု အဳတလဳ ကဵု အဝ်သတေလျာ။ ၂၀၀၆ – ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ ဒပ်ပၞာန် သီကေတ်အဝဵုဍုင် နူသကိုပ်ဝန်ဇၞော် တက်သိန် (Thaksin Shinawatra)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၀ သေတ်တေမ်ပါ ၁၅၁၉ – သကိုပ်တရဴဍာ် ဖာဒဳနာန် မာဂျေလာန် (Ferdinand Magellan) စတိတ်တရဴ နူ ဍုင်သပိန် နကဵုက္ၜင် သွက်ဂွံ ဂေတ်ဂၠးတိ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ ၁၈၇၀ – ဒပ်ပၞာန် အဳတလဳ လုပ်သီကေတ် ဍုင် ရဝ်မ (Rome) တုဲ ပရေင်ပံင်ကောံ ဍုင်အဳတလဳ အာစိုပ်ဒတုဲရ။ ၁၉၄၆ – သဘင်ရုပ်ဒမျိုင် ကာန် (Cannes Film Festival) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင်ပြင်သေတ် ရ။ ၂၀၀၁ – သမ္မတ အမေရိကာန် ဂျတ် ဒဗလျူ ဘုသ် (George W. Bush) လလောင်တြး စတမ် "ပေါဲပၞာန် တဝ်စၞေဟ် ပရေင်ကေက်သကာ" (War on Terror) ကြဴနူ ပရေင်ဗတိုက် ၉/၁၁ (9/11 attacks) တုဲရ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၁ သေတ်တေမ်ပါ: ၁၇၉၂ – တမ်သၞောဝ် ကောန်ဂကူ ပြင်သေတ် ပလီုထောအ် သၞောတ် သၟိင်ဨကရာဇ် တုဲ ဒက်ပတန် ရဳပဗလစ် ပြၚ်သေတ် ပထမ (First French Republic)။ ၁၉၃၇ – လိက်ဝတ္ထု သဟဝ်ဗေတ် (The Hobbit) မချူလဝ် နကဵု တၠပညာ အင်္ဂလိက် ဂျေ. အာရ်. အာရ်. တဝ်ကိန် (J. R. R. Tolkien) ဂှ် တြးပတိတ် လဝ် ပထမအိုတ်။ ၁၉၆၅ – ဍုင်ဂမ္ဗဳယျာ (The Gambia)၊ ဍုင်မာလ်ဒဳဗ် (Maldives) ကေုာံ ဍုင်သေင်ကာပူ (Singapore) တအ် ဒှ် ကၠုင် ကောန်ဂကောံ ပ္ဍဲ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations)။ ၁၉၈၁ – ဍုင် ဗလဳဇြေ (Belize) ကလိဂွံ သၠးပွး အလုံစုံ နူကဵု ကၟိန်ဍုင် ဨကရာဇ် (United Kingdom)။ ၁၉၉၉ – ကသဳတိ ဂျဳဂျဳ (Jiji earthquake) ဇၞော် မနွံ ၇.၃ ရစ်တာသကေး ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍုင်ထာဲဝါန် (Taiwan) တုဲ၊ မၞိဟ် ၂,၄၀၀ ပြင်င် ဒးချိုတ် အာ။ တ္ၚဲဒှ်ဂမၠိုင်: ၁၈၆၆ – အိတ်ချ်. ဂျဳ. ဝဲလ် (H. G. Wells) ညးမချူ လိက်ဝတ္ထု သိပ္ပံ ဍုင်အင်္ဂလာန် (England)။ ၁၉၄၇ – သတဳဗေန် ကိင် (Stephen King) ညးမချူ လိက်ဝတ္ထု ဍုင်အမေရိကာန် (United States)။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: ဘဳသဳ ၁၉ – ဗာဂျဳလ် (Virgil) ကဝိ ဍုင်ရဝ်မ (Rome)။ ၁၈၃၂ – ဝေါလ်တာ သကော့တ် (Walter Scott) ညးမချူ လိက်ဝတ္ထု ဍုင်သကော့တလာန် (Scotland)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၂. သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၃. သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၇၈၉ တ္ၚဲ US သ္ပဒတန်သၞောဝ် သၞောဝ်စဳရေၚ်ဂဗုတ် Judiciary Act ၁၉၄၈ တ္ၚဲကုမ္ဗဏဳ ဟန်ဒါ Honda စဒက်ပ္တန် ၁၉၇၃ ကၟိန်ဍုၚ် Guinea-Bissau လလောၚ်တြး ဗၠးၜး နူ ဗဝ်တူကဳ ၁၉၉၃ သၞောတ်ဨကရာဇ်ကမ္ဘောဒဳယာကလေၚ်ပတန် Norodom Sihanouk နဒဒှ်ဨကရာဇ် ၁၉၉၆ ညးစၞး ၇၁ ဍုၚ် ထပံက်စၟတ်တဲ လ္တူလိက်ကသုက် "စဵုဒၞါစမ်ၜတ်လွဟ်နျူကလဳယာ" Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty ပ္ဍဲ ဂကောံ UN ၂၀၂၀ ကောံဓရီု ရုၚ်ရာမညနိကာယ လၟေၚ် (၂) သၞာံ ၁၃၈၂ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၅. သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၆. သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၇. သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၈. သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၉. သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၀၁၇ တ္ၚဲကၠာဲဘာသာအလုံဂၠးတိ International Translation Day ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃၁. သေတ်တေမ်ပါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဇာန်နဝါရဳ - ဖေဖဝ်ဝါရဳ - မာတ် - ဨပြဳ - မေ - ဂျောန် - ဂျူလာင် - အဝ်ဂေတ် - သေတ်တေမ်ပါ - အံက်တဝ်ပါ - နဝ်ဝေမ်ပါ - ဒဳဇြေန်ပါ