ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/မေ

ဇာန်နဝါရဳ - ဖေဖဝ်ဝါရဳ - မာတ် - ဨပြဳ - မေ - ဂျောန် - ဂျူလာင် - အဝ်ဂေတ် - သေတ်တေန်ပါ - အံက်တဝ်ပါ - နဝ်ဝေမ်ပါ - ဒဳဇြေန်ပါ

---

သၟဝ်ဣဏအ် ဒှ်အရာမကတဵုဒှ် ကေုာံ အရာမစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵု ဂိတု မေ။

၂၀၁၄ သဘၚ်ကောံဓရီုဇၞော်သၟတ်မန်- အလန်(ပထမ) 1st Mon Youth Conference ကၠောန်ဗဒှ် ဌာန-သာသနာ ၂၅၀၀၊ ဍုၚ်မတ်မလီု (1-3 May, 2014) ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၊ မေ ၁၉၄၈ အစာသဝ် ဒံက်တာမာံနဲသဵု (ယၟုသၟတ် မာံထောန်ယျဳ/ထွန်းရီ) ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၊ ၁၉၄၈ မဒှ်ကောန်နာဲယှိုယ်၊ မိစဴဗု ဇာတိကွာန်တဵုဂူ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

'မေ ၃: တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်' (World Press Freedom Day) ၁၄၉၄ – ညးမဂၠာဲလ္ၚတ် ဒေသတၟိ ခရစ်သတဝ်ဖာ ကိုလံဗတ် (Christopher Columbus) ဂွံဆဵုကေတ် တကအ် ဂျမေကာ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ ၁၉၄၇ – လိက်ပဋိညာဉ် သၞောဝ်သဇိုင် တၟိ ဍုင်ဂျပေန် စကၠောန်ကမၠောန် သက်ဝင် တုဲ သၞောတ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ စက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဂျပေန် ရ။ ၁၉၇၉ – က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော် ကောန်သဗေတေပ် မာဂရက် သေတ်ချာ (Margaret Thatcher) (ပ္ဍဲဗီု) ကလိဂွံ ဇမၞး ပ္ဍဲ ပွမရုဲစှ် မာဲ ဍုင်ဗြိတိန် တုဲ ဒှ်ကၠုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင် ရ။ ၁၉၉၃ – ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ (UN) စၟတ်သမ္တီ လဝ် တ္ၚဲဏအ် နဒဒှ် တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ အခေါင်အရာ မဳဒဳယာ ကေုာံ ပရိုင် အလုံ ဂၠးတိ ရ။ ၂၀၀၀ – စၟယဲ ကောန်ပျူတာ (Computer virus) မၞုံယၟု ILOVEYOU ပြးဇး အာ လတူ ကွန်ယက် အေန်တာနဲ အလုံ ဂၠးကဝ် တုဲ ပကဵု ညံင် ကောန်ပျူတာ မဳလဳယာန် ကဵု ကိုဋ် ဒး လီုလာ် အာ ရ။ တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်: နဳကိုလဝ် မာခဳယာဗေလဳ (၁၄၆၉) • ဂေါလဒါ မေယာ (၁၈၉၈) • ဂျေမ် ဗရံင် (၁၉၃၃) တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: သၟိင် မူဟာမေတ် မရနုက်ကဵု ၜါ (၁၄၈၁) • ဝဝ်လဳ သဳရာ (၂၀၀၇) မေ ၂ – မေ ၃ – မေ ၄ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

မေ ၄: တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ် (International Firefighters' Day)၊ တ္ၚဲ သတာဝါ (Star Wars Day) ၁၄၉၃ – သၟိင်သင် ပုပ်ရဟိုတ် အာလေတ်ဇြာန်ဒါ မရနုက်ကဵု တြဴ (Pope Alexander VI) ပတိတ် လိက်လလောင်တြး ပါ်ခြာ ကဵု အခေါင် ပိုင်ပြဳ တိဍာ် ကဝ်လဝ်နဳ တၟိ အကြာ ဍုင် သပိန် ကဵု ဍုင် ပဝ်တူဂြဳ ရ။ ၁၉၁၉ – ကွးဘာ တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ဍုင် ပေကျေန် တအ် ထ္ၜးဆန္ဒ ဒစဵုဒစး လိက်ကသုက် ဗာသေ (Treaty of Versailles) တုဲ ပရေင်ချဳဒရိုင် ၄ မေ (May Fourth Movement) စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင် ကြုက် ရ။ ၁၉၅၃ – အစာ ချူလိက် အမေရိကာန် အာနိတ် ဟေမေန်ဝေ (Ernest Hemingway) ကလိဂွံ လာပ် ပူလိတ်ဇြာ (Pulitzer Prize) နကဵု လိက်ဝတ္ထု ညး မၞုံယၟု "တၠအယုက် ကေုာံ ၜဳမှာသមុဒ္ဒရာ" (The Old Man and the Sea) ရ။ ၁၉၇၉ – မာဂရက် သေတ်ချာ (Margaret Thatcher) ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင် က္ဍိုပ်သကိုပ် ဨကရာဇ် ဗြိတိန် (UK) ရ။ တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်: သၟိင် ဟေန်ရဳ မရနုက်ကဵု မွဲ (၁၀၀၈) • အဝ်ဒရဳ ဟေပ်ဗန် (၁၉၂၉) (ပ္ဍဲဗီု) တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: ဂျဝ်သေပ် ဗရဝ် တဳတဝ် (၁၉၈၀) မေ ၃ – မေ ၄ – မေ ၅ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ကားလ် မာက် မေ ၅: တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပါန် ကေုာံ ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ၊ '''တ္ၚဲ ဗၠးၜး''' ပ္ဍဲ ဍုင်နေတာလာန် (Netherlands) ၁၉၄၉ – ဍုင်ယူရဝ် (၁၀) ဍုင် ပံင်ကောံ တုဲ ဒက်ပ္တန် ကံင်သဳ ယူရဝ် (Council of Europe) သွက်ဂွံ မင်မဲ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ဒဳမဝ်ကရေသဳ ပ္ဍဲ ယူရဝ်။ ၁၉၅၀ – သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ ဘူမိဗလ အဒူလျဒေတ် (ရာမ ၉) ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် တိုန်နန် ဍိုက်က်ပေင်င်။ ၁၉၆၉ – ကောန်မှိင်ဇာတ်မန် ဒယှ် မန်ချေတ်သိုဝ် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်တံင်မောံ၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် သၟဝ်ကျာ။ ၂၀၁၈ – ပေါဲသဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောန်ဂကူမန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ရုင်ဝေင်ကာယ ဍုင်ရေဝ် (စဵုကဵု မေ ၇)။ တ္ၚဲ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မပြဲဂမၠိုင်: ကာလ် မာက် (၁၈၁၈) • မန်ချေတ်သိုဝ် (၁၉၆၉) • အဒေဝ် (၁၉၈8) တ္ၚဲ မစုတိဂမၠိုင်: နာပဝ်လဳယောန် (၁၈၂၁) • သၟိင်ရာမ ၆ (၁၉၂၅) • မဝ်ရေတ် ဟေတ်သ် (၂၀၀၁) မေ ၄ – မေ ၅ – မေ ၆ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

တိုင်အဳဖေဝ် မေ ၆ ၁၈၈၉ – တိုင်အဳဖေဝ် (Eiffel Tower) (ပ္ဍဲ ဗီုရုပ်) ပ္ဍဲ ဍုင်ပဴရေတ် ဂှ် စပံက် သွက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ လုပ် ဗဵု ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ သဘင် ထ္ၜးပျး ဂၠးကဝ် (Universal Exposition)။ ၁၉၃၇ – ဘဲအန္တရာဲ ဟေန်ဒေန်ဗာက်: က္ၜင်ကျာ ဇၞော် ဂျာမနဳ ဟေန်ဒေန်ဗာက် (Hindenburg) တူ လေင် အာ ပ္ဍဲ အခိင် မစှ်ေ ပ္ဍဲ တွဵုရး နျူဂျာသဳ၊ ဍုင် အမေရိကာန်။ ၁၉၅၄ – သၟာ ဂြိပ် ပေါဲပြိုင် အင်္ဂလိက် ရဝ်ဂျာ ဗာန်နေတ်သတာ (Roger Bannister) ဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဂြိပ် ဂွံ ဇမၠိင် မွဲ တိုင် (Mile) အပ္ဍဲ အခိင် သၟဝ် ၄ မိနေတ်။ ၁၉၉၄ – ဥမင် ကလာပ်ရံင် (Channel Tunnel) မဒှ် ဥမင် သၟဝ် ဍာ်ၜဳ မဆက် လဝ် အကြာ ဍုင်အေင်္ဂလာန် ကဵု ဍုင်ပြင်သေတ် ဂှ် စပံက် သုင်စောဲ ဍိုက်က်ပေင်င်။ တ္ၚဲ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မပြဲဂမၠိုင်: သိဂ်မေန် ဖရိုက် (Sigmund Freud) (၁၈၅၆) • တဝ်နဳ ဗလဲ (Tony Blair) (၁၉၅၃) • ဂျံက် ကလောနဳ (George Clooney) (၁၉၆၁) တ္ၚဲ မစုတိဂမၠိုင်: အေက်ဒဝပ် ၇ (Edward VII) (၁၉၁၀) • မာရဳယာ မောန်တက်သဝ်ရဳ (Maria Montessori) (၁၉၅၂) • မာလဳနာ ဒဳထရိတ် (Marlene Dietrich) (၁၉၉၂) မေ ၅ – မေ ၆ – မေ ၇ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၇ မေ ပရူပရာ မက္တဵုဒှ်လဝ်ဂမၠိုင် ၁၈၂၄ – ညးချူဒွက် ဂျာမနဳ လုဒ်ဝေတ် ဗာန် ဗဳထဝ်ဗေန် (Ludwig van Beethoven) ထ္ၜးပျး ရမ္သာင်ဆင် (Symphony No. 9) ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗဳယေန်နာ (Vienna)။ ၁၉၁၅ – ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ပထမ: က္ၜင်စက် ဗြိတိန် RMS Lusitania (ပ္ဍဲဗီု) ဒးဒုင်ပန် ဗၠိုက်စှ်ေအာ နကဵု က္ၜင်သၟဝ်ဍာ် ဂျာမနဳ တုဲ မၞိဟ် ၁,၁၉၈ တၠ ဒးသၠးလမျီု။ ၁၉၄၅ – ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ: ဒပ်ပၞာန် ဂျာမနဳ ထပှ်စၟတ်တဲ ဒုင်ကျပၞာန် သီုဟွံမဲကုတင်စၟတ် အတိုင်သၞောဝ် ပ္ဍဲဍုင် ရီမ်း (Reims) ဍုင်ပြင်သေတ်။ ၁၉၅၄ – ပၞာန် အေန်ဒဝ်ချာင်နာ အလန်ပထမ: ဒပ်ပၞာန် ပြင်သေတ် ဒုင်ကျအာ ပ္ဍဲ ပၞာန် ဒဳယေန်ဗဳယေန်ဖူ (Battle of Dien Bien Phu) ကု ဒပ်ပၞာန် ဗဳယေတ်မေန်။ ၁၉၉၂ – က္ၜင်အာကာသ အေန်ဒေဗာ (Space Shuttle Endeavour) မဒှ် က္ၜင်အာကာသ အမေရိကာန် စပဝ်တိတ် တရဴကိုပ်ကၠာအိုတ်။ တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင် ၁၈၃၃ – ဂျဝ်ဟာန် ဗရာမ် (Johannes Brahms)၊ တၠပညာ အနုသုခုမ ကေုာံ ညးချူဒွက် ဂျာမနဳ (စုတိ ၁၈၉၇)။ ၁၈၄၀ – ပဳယဝ်တာ အဳလယေတ် ချာင်ကောပ်သကဳ (Pyotr Ilyich Tchaikovsky)၊ ညးချူဒွက် ရုရှာ (စုတိ ၁၈၉၃)။ ၁၉၁၉ – အေဗာ ပေရွန် (Eva Perón)၊ သမ္ဘာသမ္မတ ဍုင်အာဂျေန်တဳနာ (စုတိ ၁၉၅၂)။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင် ၃၉၉ ဘဳသဳ – သဝ်ကရေးတီး (Socrates)၊ တၠပညာ ဒဿနိက ဂရေတ်။ ၁၈၂၅ – အာန်တဝ်နဳယဝ် သာလဳယေရဳ (Antonio Salieri)၊ ညးချူဒွက် အဳတလဳ (ဒှ်မၞိဟ် ၁၇၅၀)။ တ္ၚဲကၟာတ်ရုင် ကေုာံ တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီဂမၠိုင် တ္ၚဲ ရေဒဳယဝ် (Radio Day) - ဍုင်ရုရှာ ကေုာံ ဍုင်ဗူဂေရဳယျာ။ တ္ၚဲ မင်မဲ ဍုင်မိတိမ (Defender of the Fatherland Day) - ဍုင်ကာဇြာတ်သတာန်။ < ၆ မေ – မေ – ၈ မေ > ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

တ္ၚဲ ဂကောံ ကြက်ခြေနီ ကေုာံ ဂိတုသၟာတ်ဗကေတ် ဂၠးတိ (en) (World Red Cross and Red Crescent Day) ၁၈၈၆ – အစာဂဥုဲ ဂျောန် ပေမ်ဗာတောန် (en) စသွံဖျာ ဍာ်ယာမ မၞုံယၟု "ကိုဝ်ကာကိုဝ်လာ (en)" (Coca-Cola) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုၚ်အမေရိကာန်။ ၁၉၄၅ – တ္ၚဲ ဇၞးပၞာန် ပ္ဍဲ ဥရောပ (en) (V-E Day): မဟာမိတ် (en)တအ် လလောၚ်တြး ပရေၚ်ဇၞးပၞာန် လတူ ဂျာမနဳဖာသေတ် (en) တုဲ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲ ဥရောပ သ္ဒးဒေါအ်ဇူအာ။ ၁၉၈၀ – ဂကောံ ပရေၚ်ထတ်ယုက် ဂၠးတိ (WHO) လလောၚ်တြး ပဒတန် ဒဒှ်ရ ယဲကျာ် (en) (Smallpox) ကၠေအ်ကၠက်အာ နူကဵု ဂၠးတိ ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်။ တ္ၚဲ ကိုပ်ကၠာ – ဂိတု မေ – တ္ၚဲ ဂတ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၉၊ မေ ၁၉၇၂ - နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်။ ၂၀၁၇ - အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳ ကၠောန်သဘင်ပံက်ဒဒန်တကအ်ခၟိုင် နဒဒှ် ဒဒန်ဗိုလ်ချုပ်အံင်သာန်။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၀၊ မေ တ္ၚဲမိဂၠးကဝ် ဂှ် စကၠောန်ကၠုင် နူကဵု သၞာံ ၁၈၇၂ ။ ၁၇၇၄ – လဴဝဳ ၁၆ (Louis XVI) ကေုာံ မာရဳ အာန်တွာနတ် (Marie Antoinette) တအ် ဒှ်ကၠုၚ် သၟိၚ် ကေုာံ ဂၞကျာ် ဍုၚ် ပြၚ်သေတ်။ ၁၈၅၇ – ပရေၚ်ကလိုက်ကမဵု အိန္ဒိယ ၁၈၅၇ စကတဵုဒှ် နူကဵု ကောန်ပၞာန် သဳပဝ် (Sepoy) တအ် ပ္ဍဲ မဳရတ် (Meerut) မဒစဵုဒစး ကု ကမ္မဏဳ အိန္ဒိယ ဗမံက် ဗြိတိန်။ ၁၈၆၉ – ကမၠောန် သိုၚ်ခၞံ ပသဲတရဴ မစၠောအ် တွဵုရး အမေရိကာန် အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲ ယူတာ (Utah) နကဵု ပွမစုတ် တၞၚ်ဇြေဟ်ထဝ် (Golden spike) သွက်ဂွံ မဆက် ကဵု ၜဳမှာသၟိတ် အတ္တလာန်တေတ် ကေုာံ ပသဳဖေတ်။ ၁၉၄၀ – ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယ: ဝေန်သတန် ချာချဳ (Winston Churchill) ဂွံဒုၚ် ခပတိုန် နဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ကၟိန်ဍုၚ်ဨကရာဇ် (UK)၊ တုဲ ဂျာမနဳ စလုပ်ဗတိုက် ဍုၚ် ဗေလ်ဂျဳယောမ်၊ နယ်သာလာန် ကေုာံ လတ်ဇြေန်ဗံက်။ ၁၉၉၄ – နေလ်သေန် မာန်ဒဲလာ (ပ္ဍဲဗီု) ဒုၚ်ကေတ် သစ္စာ နဒဒှ် သမ္မတ ဍုၚ် အာဖရိကသၠုၚ်ကျာ မဒှ် သမ္မတ လမ္စံက် ကိုပ်ကၠာအိုတ်။ မတုဲကၠုၚ် – မာတိကာ ဂိတုမေ – တ္ၚဲယးဂတ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

အလာံ ဍုင်သေံ ၁၁ မေ: ၃၃၀ – သၟိင်အေန်ပါယာ ရဝ်မ ကောန်သတာန်တာင် ဇၞော် (Constantine the Great) ပြံင်လှာဲ ယၟု ဍုင် ဗုဇြေန်တဳယောမ် (Byzantium) နဒဒှ် ရဝ်မ တၟိ (Nova Roma)၊ မကော်စ ဍုင် ကောန်သတာန်တဳနဝ်ပဴ (Constantinople)။ ၈၆၈ – ပြကိုဟ်သုတ်ဗဇြ (Diamond Sutra) ကိုပ်ကၠာအိုတ် မၞုံ ကု စၟတ်တ္ၚဲ ချိုတ်ပၠိုတ် ဂှ် တက်ပတိတ် လဝ် နကဵု စက်တက်လိက် ပ္ဍဲ ဍုင်ကြုက်။ ၁၈၁၂ – သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြိတိန် သပေန်သာ ပါသဳဗာလ် (Spencer Perceval) ဒးဒုင် ပန်ဂစိုတ် ပ္ဍဲ လပါ်အပ္ဍဲ စၠတ်ထဝ် အင်္ဂလာန်၊ မဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြိတိန် ဆမွဲတၠ ဓဝ် မဒးဒုင် ဂစိုတ် ပ္ဍဲ သမိုင်း။ ၁၉၄၉ – ဍုင်သေံ မကော်စ လဝ် သယာမ် (Siam) ဂှ် ပြံင်လှာဲ ယၟု ဍုင် နဒဒှ် ဍုင်သေံ (ထာဲ) (Thailand) နကဵု အလဵုအသဳ အတိုင် သၞောဝ်။ ၁၉၉၇ – စက်ကောမ်ပျူတာ အာင်ဗဳအေမ် (IBM) မကော်စ ဒိပ် ဗလူး (Deep Blue) ဂှ် ဇၞးအာ ညးတၠအစောန် ဝေင် စစ်တုရင် ဂၠးတိ ဂယ်ရဳ ကာသ်ပါရဝ် (Garry Kasparov)။ မတုဲကၠုၚ် – မာတိကာ ဂိတုမေ – တ္ၚဲယးဂတ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဖလောရင့် နိုက်တင်ဂေးလ် ၁၂ မေ: တ္ၚဲ နာနာဂၠးတိ သွက် မၞိဟ်လွဳယဲ (International Nurses Day) ၁၃၆၄ – တက္ကသိုလ် ဂျာဂဳလဝ်နဳယျာန် (Jagiellonian University) မဒှ် တက္ကသိုလ် တြေံ အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ပိုလာန် (Poland) ဂှ် စ ဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ကရာကောဗ် (Kraków)။ ၁၈၂၀ – ဖလောရင့် နိုက်တင်ဂေးလ် (Florence Nightingale) (ပ္ဍဲဗီု) ညး မဒှ် မအံက် ပညာ မၞိဟ်လွဳယဲ ခေတ် တၟိ ညး သၠး ဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဖလဝ်ရင့်၊ ရးနိဂီု အဳတလဳ (ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲ ဏအ် ဒှ် အာ တ္ၚဲ မၞိဟ်လွဳယဲ ဂၠးတိ)။ ၁၉၄၉ – ပၞာန် စိုတ်ဓါတ် (Cold War): သဵုဗိယေတ် တအ် ပံက် ကဵု အခေါင် သွက်ဂွံ လုပ် တိတ် ဍုင် ဗာလိန် (Berlin Blockade) ကြဴနူ ကၟာတ် လဒဵု လဝ် လုကဴ ၁၁ ဂိတု။ ၂၀၀၈ – ကသဳ တိ ဇၞော် အလုံ တွဵုရး သဳချွမ် (Sichuan earthquake) က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင် ကြုက် မၞုံ ဇမၞော် ၇.၉ ရစ်ချ်တာစကေးလ် တုဲ၊ မၞိဟ် စဵုကဵု ၈၀,၀၀၀ ပြင် ဒး ချိုတ် အာ။ ၂၀၁၇ – ပရဝ်ဂရမ် ယဲ စၟ ကောန်ပျူတာ (WannaCry ransomware attack) ဂှ် စ ပြးဇး အာ အလုံ ဂၠးတိ တုဲ ဍေံ ပကဵု ညံင် ကောန်ပျူတာ ၂ ဠက် ပြင် ပ္ဍဲ ဍုင် ၁၅၀ ပြင် ဒး လီုလာ် အာ။ မတုဲကၠုၚ် – မာတိကာ ဂိတုမေ – တ္ၚဲယးဂတ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၈၈၈ – ဍုင် ဗြာဇြိလ် (Brazil) သၟိင်ဗြဴ အဳဇာဗဴ (Princess Isabel) ထပက် စၟတ်တဲ လတူ သၞောဝ် "Lei Áurea" (သၞောဝ် ထဝ်) သွက်ဂွံ ပလီုပလာ် ကေုာံ ဖျေဟ် လအိတ် သၞောတ်ဝ် ဍိက် (Abolition of slavery) အလုံ မွဲ ဍုင်။ ၁၉၁၇ – ကောန်ၚာ် ပိ တၠ နူ ဍုင် ပဝ်တူဂြဳ (Portugal) ဆဵုဂဗ မိဂၞကျာ် ဖာတဳမာ (Our Lady of Fátima) အလန် ပထမအိုတ်။ ၁၉၅၀ – ပြိုင်ပကာန် ကွဳစက် ဖဝ်မျူလာ ဝမ်း (Formula One World Championship) အလန် ပထမအိုတ် ဂှ် စ ကၠောန် လဝ် ပ္ဍဲ သေလ်ဗာသတောန် (Silverstone)၊ ဍုင် အင်္ဂလာန်။ ၁၉၆၉ – ပရေင် ကလိုက်ကမဵု ၁၃ မေ (May 13 incident): ပရေင် ပဋိပက္ခ ကေုာံ ကလိုက်ကမဵု အကြာ ဂကူ မလေ ကဵု ကြုက် က္တဵုဒှ် ဗွဲမသကာတ်မြဟ် ပ္ဍဲ ဍုင် ကွာလာလာမ်ပူ (Kuala Lumpur)၊ ရးနိဂီု မလေယှာ တုဲ အလဵုအသဳ တအ် ဒး လလောင်တြး အကာဲအရာ အရေးပေါ် ရ။ ၁၉၈၁ – သမ္မပုပ် ယောန် ပေါလ် ဒုတိယ (Pope John Paul II) ဒး ဒုင် ပန် ကု လွဟ် နကဵု သၟာ ဂစိုတ် ပ္ဍဲ ကၠအ် စိန့်ပီတာ၊ ဍုင် ဗာတီကန် (Vatican City) ဆဂး ညး ဟွံချိုတ် တုဲ ဗၠး ဂျိုင် တိတ် ကၠုင် ရ။ တ္ၚဲ ကိုပ်ကၠာ – ဂိတု မေ – တ္ၚဲ ဂတ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

အက်ဒဝပ် ဂျန်နာ ၁၄ မေ: ၁၆၀၇ – အင်္ဂလိက် တအ် စပတန် ဍုင် ဂျေမ်းစ်တောင်း (Jamestown) မဒှ် ဌာန်ဒတန် အင်္ဂလိက် မတန်တဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ အမေရိက သၟဝ်ကျာ။ ၁၇၉၆ – တၠပညာ ဂဥုဲ အင်္ဂလိက် အက်ဒဝပ် ဂျန်နာ (Edward Jenner) (ပ္ဍဲဗီု) စမ်ၜတ် ထပက် ဂဥုဲစဵုဒၞာ ယဲကျောက် (Smallpox vaccine) အလန် ပထမအိုတ်။ ၁၈၁၁ – ဍုင် ပါရာဂွေး (Paraguay) လလောင်တြး ဗၠးၜး နူကဵု အေန်ပါယာ သပေန် (Spain)။ ၁၉၅၅ – ပၞာန်စိုတ်ဓါတ် (Cold War): ဍုင် ကောမ်မျူနေတ် ၈ ဍုင် ပံင်ကောံ တုဲ ထပက် စၟတ်တဲ လိက်ကသုက် ဝါဆော (Warsaw Pact) နဒဒှ် ပရေင်ပံင်ကောံ ပၞာန် မဒစဵုဒစး ကု နေတဝ် (NATO)။ ၁၉၇၃ – သကုဲက်လာပ် (Skylab) မဒှ် စက်လဟီု အာကာသ (Space station) ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက် ရးနိဂီု အမေရိကာန် ဂှ် ပလံင် ပတိုန် လတူ အာကာသ နူကဵု ဌာန် ကနေဒဳ (Kennedy Space Center)။ မတုဲကၠုၚ် – မာတိကာ ဂိတုမေ – တ္ၚဲယးဂတ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

တာဝါ အဳဖေဝ် ၁၅ မေ: တ္ၚဲ သ္ၚိကၟိန် အလုံ ဂၠးတိ (International Day of Families) ၁၈၈၉ – တာဝါ အဳဖေဝ် (ပ္ဍဲဗီု) မနွံ ပ္ဍဲ ဍုင် ပါရဳ ဂှ် ပံက် လဝ် သွက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ လုပ် ဗဵု လ္ၚတ် အလန် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ရ။ ၁၉၀၅ – ဍုင် လာတ်သ် ဗေဂါတ်သ် (Las Vegas) မဒှ် ဍုင် ပြာကတ် ကု ပရေင် ဝေင် လံင် ဖေက် မွဲ ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဂှ် စ သြိုင် ပ္တန် လဝ် ရ။ ၁၉၂၈ – ရုပ် ကာတွန် မိက္ကဳ မောက်သ် (Mickey Mouse) ကေုာံ မိန်နဳ မောက်သ် (Minnie Mouse) ဂှ် ပါလုပ် ထ္ၜး ပျး လဝ် အလန် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ ရုပ်ရှင် ကာတွန် Plane Crazy ရ။ ၁၉၄၀ – ဆေင် စၞစ ပြဟ် မက်ဒဝ်နယ် (McDonald's) အလန် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ဂှ် ပံက် လဝ် ပ္ဍဲ တွဵုရး ကာလဳဖဝ်နဳယျာ ရ။ မၞိဟ် မသၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဏအ်: ပဳယေရ် ကျူရဳ (၁၈၅၉) – မၞိဟ် မစုတိ ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဏအ်: အေမလဳ ဒဳကေန်သန် (၁၈၈၆) မတုဲကၠုၚ် – မာတိကာ ဂိတုမေ – တ္ၚဲယးဂတ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဂျန်ကို တာဗေ ၁၆ မေ၊ ၁၉၂၀ – ရောမ ကာတ္တလေတ် ဂိုဏ်သင်သၠုင်အိုတ် (Pope Benedict XV) စၟတ်သမ္တီ ဂျောန်အော့အတ် (Joan of Arc) နဒဒှ် တၠသိက္ခာ (Saint) မွဲဇကု ပ္ဍဲ ဍုင်ရောမ။ ၁၉၂၉ – ပေါဲကဵုလာပ် ရုပ်ဒမျိုင် လာပ် အကယ်ဒမီ (Academy Awards) အလန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဟဝ်လဳဝုတ် (ကလီဖဝ်နဳယျာ)။ ၁၉၆၆ – က္ဍိုပ်သကိုပ် ဍုင်ကြုက် မော်စီတုန်း (Mao Zedong) လလောင်တြး စကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ပၠန်ဂတး ယေန်သၞာင် (Cultural Revolution) အလုံ ဍုင်ကြုက်။ ၁၉၇၅ – ညးတိုန်ဒဵု ဂကူဂျပါန် ဂျန်ကို တာဗေ (Junko Tabei) (ပ္ဍဲဗီု) ဝွံ အာစိုပ် အံင်ဇၞး တုဲ ဒှ်အာ မၞိဟ်ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် မတိုန် စိုပ် က္ဍိုပ်ဒဵု ဒဵု ဧဝရတ် ရ။ ညးမသၠးဂၠံဂဝ်ဂမၠိုင်: ညးမစုတိဂမၠိုင်: ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၇ မေ၊ ၁၇၉၂ – သၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ် ၂၄ တၠ ထပက် စၟတ်တဲ လိက်ကသုက် ဘတ်တေန်ဝုတ် (Buttonwood Agreement) တုဲ စဒက်ပ္တန် ကၠုင် ဒၞာဲ သွံရာန် သတံက် နျူယံက် (New York Stock Exchange) မဒှ် ဒၞာဲ သွံရာန် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ။ ၁၈၄၆ – ညးမဖန်ဗဒှ် ကွိင်ကွိုက် ဂကူဘယ်လ်ဂျဳယမ် အဒေါလ်ဖ် ဆက် (Adolphe Sax) (ပ္ဍဲဗီု) ကလိဂွံ စၟတ်သမ္တီ အခေါင်သတ္တိ (Patent) သွက် ကွတ်ကွိင်ကွိုက် ဆက်ဆိုဖုန် (Saxophone) ပ္ဍဲ ဍုင်ပါရဳ။ ၁၉၉၀ – ဂကောံ ပရေင်ထတ်ယုက် ဂၠးတိ (WHO) ပတိတ် ထောအ် ပရေင် ဆာန်ကၟိန် လိင်တုပ် (Homosexuality) နူကဵု စရင် ယဲ စိုတ်။ တ္ၚဲ ဏအ် ဂှ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် နဒဒှ် တ္ၚဲ ဂၠးတိ ဒစဵုဒစး ပရေင် ဖေက်ဂၟံက် လတူ LGBT (IDAHOT) ရ။ ၂၀၀၄ – တွဵုရး မက်သာချူးသေတ် (Massachusetts) ဂှ် ဒှ် အာ တွဵုရး ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီု အမေရိကာန် မကဵု အခေါင် သၞောဝ်ဥပဒေ သွက် ပရေင် တုပ်သၟဟ် ပွမတန်သ္ၚိကၟိန် (Same-sex marriage) ရ။ ညးမသၠးဂၠံဂဝ်ဂမၠိုင်: ညးမစုတိဂမၠိုင်: ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၈. မေ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၉. မေ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၀၊ မေ တ္ၚဲသာဲ ဂၠးကဝ် ကုလသမဂ္ဂ စပစၟတ်သမ္တီ နူကဵုသၞာံ ၂၀၁၇ ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၁. မေ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၂. မေ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၄၃၀ – ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် ကောမ်ပဲ (Compiègne) ဂှ် ဂျောန် အော့ဖ် အတ် (Joan of Arc) ဒးဒုင်ရပ် ကုပၞာန်ဘာဂန်ဒဳ (Burgundian) တအ်ရ။ ၁၅၆၈ – ဍုင် နေတာလာန် (Netherlands) လလောင်တြး အခေါင်ဗၠးၜး နူ အေန်ပါယာ သပေိန် (Spanish Empire) တုဲ ပေါဲဗတိုက်ဒ္စါံစှ်သၞာံ စကတဵုဒှ်လဝ်ရ။ ၁၉၁၅ – ပ္ဍဲ ပေါဲပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ပထမ ဂှ် ဍုင် အဳတလဳ (Italy) ပါလုပ် ပံင်ကောံ ကု ဂကောံမဟာမိတ်တုဲ လလောင်တြး ပၞာန် လတူ ဍုင် ဩသတြဳယျာ-ဟင်ဂေရဳ (Austria-Hungary) ရ။ ၁၉၅၁ – တိဗေတ် (Tibet) ကေုာံ ဍုင်ကြုက် (PRC) ထပက်စၟတ်တဲ လိက်ကသုက် စှ်ထပှ်တင် သွက်ဂွံ ပံင်ကောံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် တိဗေတ် နကဵု ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်။ ၁၉၉၅ – ဗီုပြင် အရေဝ်ပရဝ်ဂရာမ် ကောမ်ပျူတာ ဂျာဗာ (Java programming language) ဂှ် စပတိတ် လလောင်တြး အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

1860 တ္ၚဲသၟိၚ်မေန်တုၚ် (King Mindon) ပြံၚ်စွံဍုၚ်ရာဇာဌနဳ ပ္ဍဲမာန္တလေဝ် နူဍုၚ်အမရပူရ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၅၊ မေ ၂၀၂၀ - ဂျောတ် ဖၠောယ်ဒ် (George Floyd) မဒှ်ညးလမ္စံက် ဒးဒုင်ထံက်ဂစိုတ်ကအ် နကဵုတင်က္ၜင်ဗၠာဲသၟိင် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်တုဲ ဗဒှ်ကဵု ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ အလုံကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ကီု သီုကဵု ဍုင်ဂၠးတိနာနာ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၆. မေ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၇. မေ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၈. မေ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၉. မေ ၁၄၅၃ – ဒပ်ပၞာန် အောတ်တိုဝ်မေန် (Ottoman Empire) တအ် သီဂွံအာ ဍုင်ကောန်သတေန်တဳနိုဝ်ပဴ (Constantinople) တုဲ၊ အေန်ပါယာ ဗာဲဇြေန်တာင် (Byzantine Empire) မတန်တဴကၠုင် လ္ၚီသၞာံပြင်င်ဂှ် ဒးသရိုဟ်လီုအာရ။ ၁၉၁၉ – ပ္ဍဲအခိင် တ္ၚဲဂြိုဟ်စဂှ် အာသာ အေဒ်ဒေန်တောန် (Arthur Eddington) ကၠောန်သ္ပ သုတေသနတုဲ ဒဒှ်ရ သဳအိုရဳ မဆေင်ကဵု General relativity ညးတၠပညာသိပ္ပံ အာလ်ဗတ် အာင်သတာင် (Albert Einstein) မချူလဝ်ဂှ် ဒှ်ဍာံမံင်ရောင် သက်သဳထ္ၜးမာန်ကၠုင်ရ။ ၁၉၅၃ – သာ အေဒ်မန် ဟဳလာရဳ (Edmund Hillary) ကေုာံ တေန်ဇေန် နော်ဂေ (Tenzing Norgay) တအ် ဒှ်မၞိဟ် အာစိုပ် က္ဍဟ်ဒဵု ဧဝရတ် (Mount Everest) မသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးကဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ တ္ၚဲက္တဵုဒှ် ၁၉၁၇ – ဂျောန် အေဖ် ကနေဒဳ (John F. Kennedy)၊ သမတ ဍုင်အမေရိကာန် မရနုက်ကဵု ၃၅ (စုတိ ၁၉၆၃)။ တ္ၚဲစုတိ ၁၈၁၄ – ဂျဝ်သေပ်ဖေန် ဒဳ ဗဝ်ဟာနဳ (Joséphine de Beauharnais)၊ ဂၞကျာ် ဍုင်ပြင်သေတ် (က္တဵုဒှ် ၁၇၆၃)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

caption=ဂျောန် အာပ် အာက် (Joan of Arc) ဂျောန် အာပ် အာက် ၃၀ မေ: တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီ ဒပ်ပၞာန်သန္ထာန် (Croatia) ၁၄၃၁ – ပၞာန်အာယုက်မွဲကၠံသၞာံ: ဂျောန် အာပ် အာက် (Joan of Arc) မဒှ်အာဇာနဲဝုတ် ဍုင်ပြင်သေတ် အာယုက် ၁၉ သၞာံဂှ် ဒးဒုင်စုတ်ပၟတ်ဂျိုင်ဂျိုင် နကဵုဘဲအန္တရာဲစောဒၞာဘာသာ နူကဵုရုင်သၞောဝ်အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲဍုင်ရုအေန် (Rouen) ရ။ ၁၈၁၄ – ပၞာန်နပိုလီယေန်: တင်ကသုက်ပဴရဳသ် (First Treaty of Paris) ဂှ် ထပက်စၟတ်တဲတုဲ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပွဳပွံင်ပယျဵုဍုင်ပြင်သေတ် ဂွံကလေင်စိုပ် အဆံင်သၞာံ ၁၇၉၂ အခိင်ကိုပ်ကၠာ ပၞာန်ဟွံဂွံက္တဵုဒှ်ဏီရ။ ၁၉၁၃ – ပၞာန်ဗာလ်ကန် ပထမ: တင်ကသုက်လာန်ဒန် (Treaty of London) ဂှ် ထပက်စၟတ်တဲတုဲ အာစိုပ်ဒတုဲ ပၞာန်ဗွဲမစှ်ေသၞောဝ်၊ ဍုင်အာလ်ဗေနဳယာ (Albania) ကလိဂွံအခေါင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်ဗၠးၜးရ။ ၁၉၇၁ – အစဳအဇန်မာရဳနာ (Mariner program): နာသာ (NASA) စတြးပ္တိတ် က္ၜင်အာကာသ မာရဳနာ ၉ (Mariner 9) သွက်ဂွံအာပကောံဒေတာ ကေုာံ ခၞံဗဒှ်ဗီုရုပ်တိ လ္တူဂၠးတိဗ္ကေတ် (Mars) ရ။ ၁၉၈၉ – ပရေင်က္တဵုဒှ်သပ္ပာတ် တိန်အာန်မေန် (Tiananmen Square protests): သၟတ်ကောန်ကွးဘာ သၟာကနံရုပ်တအ် စပံက်ထ္ၜး ရုပ်ကုသိုလ်ဗၠးၜး "Goddess of Democracy" မနွံသၠုင် ၁၀ မဳတာ နကဵုအင်္ဂတေ ကေုာံ စက္ကူ ပ္ဍဲအပ္ဍဲဗွိုင်သပ္ပာတ် ဍုင်ပေကေန် ရ။ ဗှ်ပရူဏအ် ဆက်... — မုက်လိက်တ္ၚဲတၞဟ်ဂမၠိုင် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဂၠုင်မောန်စက် တိုင်တေဝ်နိစ် (၁၉၁၁) ၃၁ မေ: တ္ၚဲဒေါအ်သုင်ၜံက်ဂၠးတိ ၁၉၁၁ – ဂၠုင်မောန်စက် စက္ကဝါဒယှ် တိုင်တေဝ်နိစ် (RMS Titanic) ဂှ် ဒးဒုင်စဖျေအ်ဍာ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဗွိုင်ရိုက်စက်ဍုင် Belfast၊ အာဲယျာလာန်သၟဝ်ကျာ။ ၁၉၇၀ – က္တဵုဒှ် တိချဳ အာန်ကတ်သှ် (Ancash earthquake) ပ္ဍဲကောံဍုင်ပေရူ၊ ပကဵုညံင်တိဂွံလာ်တုဲ တိုပ်ကောပ်ထောံ ဍုင် Yungay မွဲဍုင်ဓဝ်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ်အာ လၟိဟ် ၇၀,၀၀၀ ပြင်။ ၂၀၁၀ – တပ်ပၞာန်ဍာ်အေတ်သရေဝ် လုပ်သီကေတ် ဂၠုင်ကမၠောန်ရီုဗင်ဆာန်ဍူ ပ္ဍဲလၟေင်ကမၠောန် Gaza flotilla raid တုဲ ပကဵုညံင်သၟာပရေင်တဝ်စၞေဟ်ဆာန်ဍူ ၉ တၠ ဂွံစုတိအာ။ သၠးပွးဂမၠိုင် ၁၈၁၉ – ဝေလ်တ် ဝှေတ်မာန် (Walt Whitman)၊ အစာကဗျ ကေုာံ အစာပရိုင် ဂကူအမေရိကာန် (စုတိ ၁၈၉၂)။ ၁၉၃၀ – ကလေန်တ် အဳသတ်ဝုဒ် (Clint Eastwood)၊ သၟာရုပ်ဒယှ်ေ ကေုာံ ဒါရိုက်တာ ဂကူအမေရိကာန်။ စုတိဂမၠိုင် ၁၈၀၉ – ဂျဝ်သေပ် ဟာဲဒေန် (Joseph Haydn)၊ အစာဂဳတဒယှ် ဂကူအဝ်သြထြဳယာ (သၠးပွး ၁၇၃၂)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဇာန်နဝါရဳ - ဖေဖဝ်ဝါရဳ - မာတ် - ဨပြဳ - မေ - ဂျောန် - ဂျူလာင် - အဝ်ဂေတ် - သေတ်တေန်ပါ - အံက်တဝ်ပါ - နဝ်ဝေမ်ပါ - ဒဳဇြေန်ပါ