၁၊ ဨပြဳ
၁၉၂၁၊ ၁၊ နာဲထေန် ဥက္ကဌ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (တြေံ) ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်လေအ်တက်။
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၂၊ ဨပြဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၃ ဨပြဳ
၁၈၆၀ – သၞောတ်ပရေင်ပရိုင် Pony Express
၁၈၈၂ – ညးမကလိဂှ်ဒုဟ်ရာဇဝတ် Jesse James
၁၉၂၂ – ဂျဝ်သပ် သတာလေန်
၁၉၄၈ – သမ္မတသဟရးအမေရိကာန် Harry S. Truman ထ္ပက်စၟတ်တဲလတူ Marshall Plan
၁၉၇၃ – နကဵုစက် Motorola DynaTAC ဂှ် Martin Cooper စပ္တံကော်ဖုနလက်ကိုင် (Mobile phone call) ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်နျူယံက်။
Bartolomé Esteban Murillo Johannes Brahms Graham Greene ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၄ ဨပြဳ တ္ၚဲသတိပရိုင် ပွမသအးဇ္ၚးမိုင်း ဂၠးကဝ်
၁၉၀၅ – တိချဳဇၞော် ပ္ဍဲခရိုင် Kangra (အိန္ဒိယ) ကတဵုဒှ်တုဲ မၞိဟ်ဂစိုတ်အာ ၂၀,၀၀၀ ပြေင်။၁၉၄၉ – ဍုင် ၁၂ ဍုင် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် နာတဝ် ၁၉၆၈ – မာတေန် လူသာ ကေန် (ထပိုဲ) ၁၉၇၅ – Bill Gates Paul Allen ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ကုမ္ပဏဳ Microsoft
၃ ဨပြဳ – ၄ ဨပြဳ – ၅ ဨပြဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၅၊ ဨပြဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၁၈၉၆ ပေါဲဗတိုက် အဝ်လာမ်ပစ် ယုတ္တိဗေဒ ။၁၉၁၇ ပၠန်ဂတး ဂၠးကဝ် ပထမ၊ သဟရးအမေရိကာန် (USA) လၟိင်ပရိုင် ပွမလုပ်ပေါဲဗတိုက် ကုဍုင်ဂျာမနဳ ဇေတ်ဇေတ် ။၁၉၃၀ ၁၉၉၄
ညးမကတဵုဒှ်မၞိဟ် ရာဖေလ် ဒေဝိဒ် ဝုဒါဒ် ညးမစုတိ အလ်ဘရက် ဒူရာ အိုင်ဂေါ သ္တြာဝေန်သကဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
တ္ၚဲထတ်ယုတ်ဂၠးတိ World Health Day ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၈ ဨပြဳ
ကဝ်ဖဳ အာနန် ၁၉၀၄ – ဍုင်အင်္ဂလာန် ကဵု ဍုင်ပြင်သေတ် ထပက်စၟတ်တဲ လိက်ကသုက် ပရေင်ပံင်သၟဟ် မဟိမု Entente Cordiale သွက်ဂွံ ပသောင်က္ၜး ပြသၞာ နယ်မြေကဝ်လဝ်နဳ ရ။၁၉၁၁ – တၠပညာ ရူပဗေဒ ဒာတ် (Dutch) အိုက်ကေ ကာမာလိန် အောန်နက် (Heike Kamerlingh Onnes) ဂွံဆဵုကေတ် သတ္တိ Superconductivity (ပရေင်စၠောအ်ဓါတ် မသၠုင်ပြဲ) ရ။၂၀၁၄ – ကုမ္ပဏဳ မာ်ခရဝ်သပ် (Microsoft) ဒေါအ်ဇူ ထောအ် ပရေင်ထံက်ပင် သၞောတ် ကွန်ပျူတာ Windows XP
တ္ၚဲကတဵုဒှ်မၞိဟ်:
၁၉၃၈ – ကဝ်ဖဳ အာနန်
တ္ၚဲစုတိ:
၁၉၇၃ – ပါဗလဝ် ပဳကာသဝ် ၂၀၁၃ – မာဂရက် သေတ်ချာ ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၉ ဨပြဳ :
၁၈၆၅ – သကိုပ်ပၞာန်ပံင်ကောံ ကွန်ဖက်ဒရိတ် ရဝ်ဗာတ် အဳ. လဳ ယူလစ်ဇက် အက်စ်. ဂရန့် ပ္ဍဲရုင်ဗစာ အက်ပဝ်မေတ်တံက်သ် တုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင် အမေရိကာန် ဂှ် တွိုပ်အာကၞောတ်ရ။၁၉၄၀ – ပၞာန်ဂၠးကဝ် ဒုတိယ : နကဵုစၟတ်သမ္တီ ကမၠောန်ပၞာန် Operation Weserübung ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဂျာမနဳတအ် စလုပ်သီကေတ် ဍုင်ဒိန်မက် ကေုာံ ဍုင်နဝ်ဝေ ရ။၁၉၅၉ – နာသာ (NASA) လလောင်တြး ရုဲစှ်လဝ် ဂကောံညးမအာအာကာသ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံအမေရိကာန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မတွံဂး မာကျူရဳ ထပှ် ၁၉၆၇ – က္ၜင်ကျာ ၜဝ်အေန် ၇၃၇ (Boeing 737) မဒှ်က္ၜင်ကျာ တရဴအာကၠုင် ညးဍုင်ကွာန် မသုင်စောဲဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးကဝ်ဝွံ စပဝ်တိတ် နဒဒှ်အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။၂၀၀၃ – ဒပ်ပၞာန်မဟာမိတ် မက္ဍိုက်က္ဍိုပ်နကဵု ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံအမေရိကာန်တအ် သီဂွံအာ ဍုင်ဗေက်ဒက် တုဲ တၠအဝဵု အဳရက် သာဒါမ် ဟူသိန်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၁၀၊ ဨပြဳ
ဗီုရုပ်
၂၀၂၁ နာဲအာဲမန် စုတိအာ နကဵု ကွဳလိုင်ဓါတ်ဗကပ် ပ္ဍဲကွာန်ရောဂေါ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၁၈၁၄ – နကဵုတင်တုုပ်စိုတ် ဖောင်တိန်ဘလူး (Treaty of Fontainebleau) ဂှ် နပိုလီယန် ဘိုနာပတ်
၁၈၉၉ – သၞာံအကြာ အမေရိကာန် ကေုာံ သပိန် အိုတ်အာတုဲ ဍုင် ပေါ်တိုရီကို (Puerto Rico) ဂှ် ဒးဒုင်အပ်ကဵု ကုအမေရိကာန်ရ။
၁၉၇၀ – ယာဉ်အာကာသ အပိုလို ၁၃
၁၉၇၉ – သၟိင်အာဏာရှင် ဍုင်ယူဂန်းဒါး (Uganda) အဳဒီ အာမေန်
၁၁ ဧပြီ တ္ၚဲပက်ကင်းဆန် အလုံဂၠးတိ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၂. ဨပြဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၃. ဨပြဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၄. ဨပြဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
/ ၁၅ ဨပြဳ
၁၅ ဨပြဳ (April 15) ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၁၀၅ ပ္ဍဲသၞာံ (၁၀၆ ပ္ဍဲသၞာံမထပ်ထောံ) ပ္ဍဲပြက္ကဒါန်ဂရဳဂေါရဳယာန်။ သှ်ေဒၟံင်ၚ ၂၆၀ တ္ၚဲတုဲ သၞာံဂှ် အိုတ်အာ။
သၞံင် သၟဝ်ကျာ: Aries (မၞိဟ်သၠပ်) – စိုပ်သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုဨပြဳ ၁၅ ဂှ် မၞိဟ်သၠပ်ဂမၠိုင် (Aries) ကတဵုဒှ်မာန်။
၁၇၅၅ – လိက်အဘိဓာန် "A Dictionary of the English Language" မချူလဝ် နကဵု Samuel Johnson ဂှ် တိတ်ကၠုင် ပ္ဍဲဍုင်လန်ဒန်။
၁၈၆၁ – သမ္မတ Abraham Lincoln ကဵုအသံ ကောံဒပ်ပၞာန် ၇၅,၀၀၀ တၠ ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ၜါဗွဲ (American Civil War) စပ္တံ။
၁၈၇၄ – ပေါဲထ္ၜးလဟီု (Impressionist) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပံက်ပ္ဍဲပါရေတ် (Paris)၊ ပါလုပ် သၟာလဟီု Claude Monet, Edgar Degas, Pierre-Auguste Renoir, Camille Pissarro ကေုာံ Berthe Morisot။
၁၈၇၇ – တ္ၚဲဏအ် စက်တဝ်ဖုန်အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသ္ၚိသၟတ်မွဲ ပ္ဍဲဍုင် Somerville, Massachusetts (ညးမဒှ်တမ်ဂှ် Charles Williams Jr.)။
၁၉၁၂ – က္ၜင်ဇၞော် RMS Titanic ဗၠိုက်စှ်ေ ပ္ဍဲအခိင်ဂယးစေင် ဒၞာဲသမၠုင်ၜဳ Newfoundland; မၞိဟ်ချိုတ် အကြာ ၁,၄၉၀ စဵုစိုပ် ၁,၆၃၅ တၠ။
၁၉၄၇ – Jackie Robinson ဒှ်မၞိဟ် အဖရိက-အမေရိကာန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဆောက်ဒဂိုန် ပ္ဍဲဂကောံဘေ့စ်ဘေ (Major League Baseball) သွက် ဒေါက်ဂျာဘရွတ်က်လိန်။
၁၉၈၉ – ဒဒိုက် Hillsborough: ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် ဘာလုံး ပ္ဍဲဍုင် Sheffield, England (FA Cup semi-final အကြာ Liverpool ကဵု Nottingham Forest) မၞိဟ် ၉၆ တၠ ဒးဒုင်ဂစိုတ်၊ ၇၆၆ တၠ ဒးဒုင်ဒဏ်။
၂၀၁၃ – ပေါဲဂြိပ်မာရာသုန်ဍုင် Boston (Boston Marathon) ပ္ဍဲအခိင်စိုပ်ကၞောတ် ဒးဒုင်ဗဂဵုပၟတ်ဗဒဲါ; မၞိဟ်ချိုတ် ၃ တၠ၊ ဒဏ် ၂၆၄ တၠ။
၂၀၁၉ – ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ဇၞော် နဝ်တာဒမ် (Notre-Dame de Paris) ပ္ဍဲပါရေတ် ဒးဒုင်ပၟတ်စုတ် ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သ္ၚိ၊ လီုအာဗွဲမဂၠိုင်။
၂၀၂၀ – ပၞာန် COVID-19 ဂှ် ဒှ်ကၠုင်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ် ပ္ဍဲအလုံလိုက် စိုပ် ၁၀၀,၀၀၀။
၂၀၂၃ – ကလာပ်ရုပ် (spacecraft) JUICE မကၠောန်လဝ် နူဂကောံပရေင်အကာသ ဥရောပ (ESA) ဂှ် ဗလးဏာ သွက်ဂွံစံၜတ် သၞံင်ဂျူပဳတာ (Jupiter)။
၁၄၅၂ – Leonardo da Vinci (သၟာလဟီု၊ ကလေဝ်၊ သၟာသိပ္ပံ အီတလဳ) (စုတိ ၁၅၁၉)
၁၇၀၇ – Leonhard Euler (သၟာသင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ သွိတ်သာလာန်) (စုတိ ၁၇၈၃)
၁၈၄၃ – Henry James (သၟာချူလိက် အမေရိကာန်-ဗြိတိန်) (စုတိ ၁၉၁၆)
၁၈၈၉ – Thomas Hart Benton (သၟာလဟီု အမေရိကာန်) (စုတိ ၁၉၇၅)
၁၈၉၄ – Nikita Khrushchev (ညးအုပ်ကာ သိုဗျေတ်) (စုတိ ၁၉၇၁)
၁၉၀၇ – Þórbergur Þórðarson (သၟာချူလိက် အေစ်လာန်) (စုတိ ၁၉၇၄)
၁၉၁၂ – Kim Il-sung (ညးအုပ်ကာ ကိုဝ်ရျာ သၟဝ်ကျာ) (စုတိ ၁၉၉၄)
၁၉၃၁ – Tomas Tranströmer (သၟာချူကဗျ သွိတ်သာလာန်) (စုတိ ၂၀၁၅)
၁၉၃၉ – Claudia Cardinale (သၟာဇာတ် အီတလဳ)
၁၉၅၈ – Emma Thompson (သၟာဇာတ်၊ သၟာချူလိက် ဗြိတိန်)
၁၉၆၀ – Pedro Delgado (သၟာကွဳစက် သပိန်)
၁၉၇၀ – Marthinus van Schalkwyk (သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် သူတ်အဖရိက)
၁၉၉၀ – Emma Watson (သၟာဇာတ် ဗြိတိန်)
၁၉၉၇ – Maisie Williams (သၟာဇာတ် ဗြိတိန်)
၁၈၆၅ – Abraham Lincoln (သမ္မတ ဍုင်အမေရိကာန် အလန် ၁၆) (ကတဵုဒှ် ၁၈၀၉)
၁၈၈၈ – Matthew Arnold (သၟာချူလိက် ဗြိတိန်) (ကတဵုဒှ် ၁၈၂၂)
၁၈၉၈ – Te Keepa Te Rangihiwinui (သကိုပ်ပၞာန် မလိ) (ကတဵုဒှ် ၁၈၂၃)
၁၉၁၂ – မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် မဒးစုတိအာ ပ္ဍဲက္ၜင် RMS Titanic (လၟိဟ် ချိုတ် အကြာ ၁,၄၉၀ စဵုစိုပ် ၁,၆၃၅ တၠ)
၁၉၄၂ – Robert Musil (သၟာချူလိက် ဩသတြဳယျာ) (ကတဵုဒှ် ၁၈၈၀)
၁၉၈၀ – Jean-Paul Sartre (သၟာပညာဒဿန၊ သၟာချူလိက် ပြင်သေတ်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၀၅)
၁၉၉၀ – Greta Garbo (သၟာဇာတ် သွိတ်သာလာန်-အမေရိကာန်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၀၅)
၂၀၁၃ – Richard LeParmentier (သၟာဇာတ် အမေရိကာန်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၄၆)
၂၀၂၀ – Lee Konitz (သၟာဇြ (jazz) အမေရိကာန်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၂၇)
၂၀၂၁ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
၂၀၂၂ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
၂၀၂၃ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
Titanic Remembrance Day – သွက်ဂွံသမ္တီ က္ၜင်ဇၞော် RMS Titanic မဗၠိုက်စှ်ေ။
သၞာံတၟိမန် – တ္ၚဲဏအ် ဒှ်တ္ၚဲကၟာဲ သွက်ဍုင်မန် (ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ် ၁၃ ဨပြဳ စဵုစိုပ် ၁၆ ဨပြဳ)၊ ညးကော်စ Thingyan (Myanmar New Year)။
သၞာံတၟိ ခမာ (Choul Chnam Thmey) – တ္ၚဲကၟာဲ သၞာံတၟိခမာ ဒှ်ဒၟံင် အကြာ ၁၃–၁၆ ဨပြဳ။
သၞာံတၟိ သေံ (Songkran) – ဒှ်ဒၟံင် အကြာ ၁၃–၁၆ ဨပြဳ။
သၞာံတၟိအိန္ဒိယ (Vishu) – ဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ၁၄ ဝါ ၁၅ ဨပြဳ။
၁၆ ဨပြဳ :
၁၈၅၃ – ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယ၊ သၞောတ်ကွဳပၟတ် သွက်ညးဍုင်ကွာန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် စပြိုင်ပံက်လဝ် ဂၠံင်တရဴ နူဍုင်ဘုံဘေ (Bombay) စိုပ် ဍုင်တာနဳ (Thane) ရ။၁၈၈၉ – တ္ၚဲသၠးဂၠံဂဝ် ချာလဳ ချာပလေန် ပ္ဍဲဗီု ) ညးမဒှ် သၟာအနုပညာ ရုပ်ဒမျိုင် ကေုာံ သၟာဒါရိုက်တာ မပြာကတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။၁၉၁၇ – က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ပၠန်ဂတး ကောန်မျူနေတ် ဗလာဒဳမဳယျာ လေနိန် (Vladimir Lenin) ကလေင်စိုပ် ဍုင်ပေတ်တြဝ်ဂရက် (Petrograd) ဍုင်ရုရှာ ကြဴနူ မဒးဒုင်ကွပ်ကရိုင်လဝ် အခိင်ဗွဲမလံရ။၁၉၄၇ – ပ္ဍဲတွဵုရးတက်ဆက် ဍုင်အမေရိကာန်၊ က္ၜင်မဖ္ဍိုက်လဝ် ဓါတ်အမဝ်နဳယျာမ် နိုင်တြိတ် (Ammonium nitrate) ခတိုဟ်အာတုဲ မၞိဟ် ၅၈၁ တၠ ဒးချိုတ်အာရ။ ဒဒှ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ပရေင်ခတိုဟ် သဘာဝဟွံသေင် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဝင်အမေရိကာန်ရ။၂၀၁၄ – က္ၜင် က္ၜင်သဳဝေါ (MV Sewol) တၞီဗၠိုတ်အာ ပ္ဍဲဍုင်ကိုဝ်ရဳယာသၠုင်ကျာတုဲ မၞိဟ် ၃၀၄ တၠ (ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ကွးဘာတန်သၠုင်တအ်) ဒးသၠးလမျီုရ။
တ္ၚဲဏအ် ပ္ဍဲဝင်ဂမၠိုင်:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၁၇၊ ဨပြဳ ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၈. ဨပြဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
သွက်ဂွံ စုတ်လဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက် "ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ / ၁၉ ဨပြဳ" (On this day - April 19) ဂှ် အဲကလေင် ရေင်မွဲစွံ ကေုာံ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပရူပရာ ဝင်မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ -
၁၉ ဨပြဳ ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ ၁၀၉ (ယဝ်ရသၞာံထပ်မ္ဂး ၁၁၀) ပ္ဍဲကြက္ကဒိန်ဂြဳဂေါဝ်ရဳယာန် (Gregorian calendar) ရ။
၁၇၇၅ – ပၞာန်ပၠန်ဂတး အမေရိကာန် (American Revolutionary War) စတမ်ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ပေါဲဗတိုက် လက်ဇြေန်တာန် ကေုာံ ကောန်ကောတ် (Battles of Lexington and Concord) ရ။
၁၉၄၃ – ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယဂှ် ဂကူဂျူ (Jews) တအ် စကတဵုပၠန်ဂတး ကုဒပ်ပၞာန်နာဇြဳ (Nazi) ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဝါဆော (Warsaw Ghetto Uprising) ရ။
၁၉၇၁ – ကၟိန်ဍုင်သဵုဗိယေတ် (Soviet Union) ပလံင်ပ္တိုန် စခန်းအာကာသ (Space station) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ မၞုံယၟု သာလျူ-၁ (Salyut 1) လပါ်လတူအာကာသရ။
၁၉၉၉ – ပါလဳမာန် ဍုင်ဂျာမနဳ (German Bundestag) ဂှ် ကလေင်ပြံင်စိုပ်အာ ဍုင်ဇၞော် ဗာလိန် (Berlin) ရ။
၂၀၂၁ – က္ၜင်ကျာရဟတ်သေဝ် နာသာ (NASA) မၞုံယၟု အေန်ဂျေန်နူယဳတဳ (Ingenuity) ဂှ် စပဝ်တိုန် လတူ ဂြိုဟ်အင်္ကာ (Mars) တုဲ ဒှ်အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မာန်ကၠုင်လဝ် သွက်ဂွံပဝ် လတူဂြိုဟ်တၞဟ်ရ။
၁၉၃၂ – ဖာနန်ဒဝ် ဗဝ်တေရဝ် (Fernando Botero)၊ အစာကသူ ကေုာံ အစာပုတ်ရုပ် ဂကူကိုဝ်လောမ်ဗဳယျာ (Colombian) မဒယှ်တဴ။
၁၉၈၇ – မာရဳယာ ရှာရာပိုဗာ (Maria Sharapova)၊ ညးမဝေင် တေန်နေတ် (Tennis) ဂကူရုရှာ မကလိဂွံလဝ် လာပ်ဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင်။
၁၈၈၂ – ချာလ် ဒါဝေန် (Charles Darwin) (ဒှ်မၞိဟ် ၁၈၀၉)၊ အစာဇဳဝဗေဒ ဂကူအင်္ဂလိက် မဒယှ်တဴ နကဵု လညာတ်သမ္တီ ပရေင်ပြံင်လှာဲဇမၞော်မောဝ် (Theory of Evolution)။
၁၉၀၆ – ပဳယေရ် ကျူရဳ (Pierre Curie) (ဒှ်မၞိဟ် ၁၈၅၉)၊ အစာရူပဗေဒ ဂကူပြင်သေတ် မကလိဂွံလဝ် လာပ်နဝ်ဗဴ (Nobel Prize) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၃။
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
မေရဳ ကျူရဳ
၂၀ ဨပြဳ :
၁၈၆၂ – တၠပညာသိပ္ပံ လူးဝေတ် ပါတ်သတာ (Louis Pasteur) ကေုာံ ကလံက် ဘာနာတ် (Claude Bernard) တအ် စံင်ၜတ် နဲကဲဂစိုတ်စၟ မကော်ဂး ပါတ်သချာရိုက် (Pasteurization) အံင်ဇၞး အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။၁၉၀၂ – တၠပညာ ဓါတုဗေဒ ကေုာံ ရူပဗေဒ မေရဳ ကျူရဳ ၁၉၄၆ – ဂကောံဍုင်ဂမၠိုင် (League of Nations) မဒှ် ဂကောံအလုံလိုက် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပလီုထောံတုဲ ပြံင်ပအပ် အဝဵု ကေုာံ တာလျိုင် ကု ကုလသမဂ္ဂ (United Nations) ရ။၂၀၁၀ – ပ္ဍဲကဵု ပင်လယ် ပ္ၚံက်ဍုင်မက်သဳကဝ် (Gulf of Mexico) ဂှ် စက်ခါဲကၠေင် Deepwater Horizon ခတိုဟ်တုဲ ဒှ်အာ ကပ်ဘဲ ကၠေင်ဍာ် Deepwater Horizon
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
ဍုင်ဗရာသဳလဳယာ ဍုင်ဗရာသဳလဳယာ
၂၁ ဨပြဳ :
၇၅၃ ဘဳသဳ – အတိုင်ဝင်မဟီုလဝ်မ္ဂး ရဝ်မူးလပ် (Romulus) ကေုာံ ရေမပ် (Remus) တအ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင် ရဝ်မ ၁၉၂၆ – တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ် ဨကရာဇ်ဗြဴ အလိဇ္ဇဗေတ် ဒုတိယ ၁၉၄၄ – မၞိဟ်ဗြဴ ပ္ဍဲဍုင် ပြင်သေတ် ၁၉၆၀ – ဍုင် ဗရာသဳလဳယာ ၁၉၈၉ – ကိရိယာ ဝေင်ဂိမ်း အလဵုဇကု နူကမ္မဏဳ Nintendo မၞုံယၟု ဂိမ်းဘွိုင်း
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၂၂၊ ဨပြဳ
World Earth Dayတ္ၚဲဂၠးတိ မစကၠောန်ကၠုင် နူသၞာံ ၁၉၇၀။
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၂၃ ဨပြဳ : တ္ၚဲလိက်အုပ် ကေုာံ အခေါင်ပိုင်ပြဳ လိက်ပတ် ဂၠးတိ (World Book Day); တ္ၚဲ အရေဝ်အင်္ဂလိက် (ကုလသမဂ္ဂ)။
၁၆၁၆ – တၠပညာလိက်ပတ် အင်္ဂလိက် ဝဳလဳယာမ် သျှိတ်သပဳယာ (William Shakespeare) ကေုာံ တၠပညာလိက်ပတ် သပိန် မဳဂဴ ဒဳ သာဗေန်တေ (Miguel de Cervantes) တအ် စုတိ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ယူနေတ်သကဝ် (UNESCO) စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲဏအ် နဒဒှ် တ္ၚဲလိက်အုပ် ကေုာံ အခေါင်ပိုင်ပြဳ လိက်ပတ် ဂၠးတိ ရ။၁၉၂၀ – ပါလဳမာန် ကောန်ဂကူ ဍုင်တူရကဳ (Grand National Assembly of Turkey) ကိုပ်ကၠာအိုတ် စဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲဍုင် အာန်ကာရာ သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဍုင်တူရကဳ ခေတ်တၟိ။၁၉၉၀ – ဍုင်နာမဳဗဳယာ (Namibia) လုပ်ပါလုပ် နဒဒှ် ကောန်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ (UN) မရနုက်ကဵု ၁၆၀ ဍုင်။၂၀၀၅ – ဝဳဒဳယော ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ယူကျူ Me at the zoo " (အဲ ပ္ဍဲကၠအ်တိရစ္ဆာန်) မပါလုပ် မၞိဟ်မဒက်ပ္တန် Jawed Karim ဂှ် စပတိုန်လဝ်ရ။
မသၠးဂၠံဂဝ်: မာက် ပလာန် (Max Planck) (၁၈၅၈)
မစုတိ: ဗဝ်ရစ် ယဲ့သေန် (Boris Yeltsin) (၂၀၀၇)
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၂၄ ဨပြဳ
၁၈၀၀ – ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ဒက်ပ္တန် တိုက်ဗှ်လိက် ကောန်ဂရေတ် ၁၉၁၅ – ဂကူအာမေနဳယျာတအ် ဒးဒုင် ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ စက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲအေန်ပါယာ အောတ်တဝ်မာန်။၁၉၆၇ – တၠပညာ အာကာသ ကၟိန်ဍုင်ရုရှာ ဗလာဒဳမာ ကဝ်မာရဝ် (Vladimir Komarov) ဒးဒုင်စုတိ ကြဴနူ က္ၜင်အာကာသ ဍေံ ကလေင်စှ်ေစိုပ် တိ ဟွံအံင်ဇၞးတုဲ ဒှ်မၞိဟ် အာဇာနည် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဝင် လ္ၚတ်အာကာသရ။၁၉၉၀ – က္ၜင်အာကာသ ဒိသ်ကာဗာရဳ ပလွှတ်ပတိုန် တယ်လဳသကုပ် အာကာသ ဟာပ်ဗယ် (Hubble Space Telescope) (ပ္ဍဲဗီု) သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဂၠးအာကာသ။
တ္ၚဲက္တဵုဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်:
၁၈၉၇ – ဗေန်ဂျာမေန် လဳ ဝေါပ် (Benjamin Lee Whorf)၊ တၠပညာ ဘာသာဗေဒ အမေရိကာန်။၁၉၄၂ – ဗာဗရာ သထရိတ်သေန် (Barbra Streisand)၊ သၟာဒယှ်ေဒွက် ကေုာံ သၟာဇာတ် အမေရိကာန်။
တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်:
၁၇၃၁ – ဒါန်နဳယျေဝ် ဒဳဖိုဝ် (Daniel Defoe)၊ အစာချူလိက် အင်္ဂလာန် (ညးမချူ ဝတ္ထု Robinson Crusoe)။
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၅. ဨပြဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၂၆ ဨပြဳ :
သၠးဂၠံဂဝ်
စုတိ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၂၇၊ ဨပြဳ
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
ဗေနဳတဝ် မူသဝ်လဳနဳ
၂၈ ဨပြဳ
၁၉၄၅ ဗေနဳတဝ် မူသဝ်လဳနဳ ပ္ဍဲဗီု ) ကေုာံ သမ္ဘာညး ဒးဒုင်ရပ်တုဲ ဒးဒုင်ပန်ဂစိုတ် နကဵု ဂကောံဒစဵုဒစး ဝါဒဖက်သေတ် တအ် ရ။၁၉၅၂ လိက်ကသုက် သာန်ဖရန်သေတ်သကဝ် ၁၉၆၉ ချာလ် ဒဳ ဂေါလ် ၂၀၀၁ ဒေန်နေတ် တဳတဝ်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၂၉၊ ဨပြဳ
၂၀၂၀၊ သၟာပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးမန် နာဲဝင်ရော စုတိ ပ္ဍဲဍုင်ကအ်သံင် နကဵုယဲအာယုက်ဇၞော်
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၃၀ ဨပြဳ
ဂျံက် ဝါရှင်တန်
တ္ၚဲကတဵုဒှ်မၞိဟ်:
၁၇၇၇ – ကားလ် ဖရက်ဒရစ် ဂေါက် (Carl Friedrich Gauss)၊ တၠပညာ သင်္ချာ ဂကူဂျာမနဳ (စုတိ ၁၈၅၅)။
တ္ၚဲစုတိ:
ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
၁ မေ
အဆောက်အအုံ အေမ်ပါယာသတိတ် ၁၇၀၇ – သၞောဝ်ပံင်ကောံ (Act of Union) ဒှ်ဒတန်တုဲ ဍုင်အင်္ဂလာန် ကဵု သကတ်တလာန် ပံင်ကောံအာ နဒဒှ် ဂရိတ် ဗြိတိန် ၁၈၈၆ – ပရေင်ထ္ၜးဆန္ဒ အာတ်မိက် အခိင်ကမၠောန် ၈ နာဍဳ ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင်ချဳကာဂေါ၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် တုဲ၊ ပရေင်ချဳဒရိုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ကၠုင် တမ်မူလ တ္ၚဲ ကောန်ကမၠောန် ၁၉၃၁ – အဆောက်အအုံ အေမ်ပါယာသတိတ်
တ္ၚဲကတဵုဒှ်မၞိဟ်:
၁၇၆၉ – အာသာ ဝဲသလဳ (Arthur Wellesley)၊ သကိုပ်ပၞာန် ကေုာံ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြိတိန် (စုတိ ၁၈၅၂)။
တ္ၚဲစုတိ:
၁၉၀၄ – အာန်တဝ်နိန် ဒဗဝ်ယျာက် (Antonín Dvořák)၊ တၠပညာ ဂဳတ ဂကူချေက် (ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ၁၈၄၁)။ထ္ၜး -
သဳကၠဳ -
ပလေဝ် -
လၟေင်အပြံင်အလှာဲ
.jpg)
.jpg){kind=link}
