ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/ဂျူလာင်

ဇာန်နဝါရဳ - ဖေဖဝ်ဝါရဳ - မာတ် - ဨပြဳ - မေ - ဂျောန် - ဂျူလာင် - အဝ်ဂေတ် - သေတ်တေန်ပါ - အံက်တဝ်ပါ - နဝ်ဝေမ်ပါ - ဒဳဇြေန်ပါ

---

သၟဝ်ဣဏအ် ဒှ်အရာမကတဵုဒှ် ကေုာံ အရာမစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲကဵု ဂိတု ဂျူလာင်။

၂၀၀၆ - တ္ၚဲစဒက်ပတန် ဂကောံကဵုဒါန်ဆီဂကူမန် နကဵုယၟု "ရာမညလောဟိတ" ပ္ဍဲဘာဗ္ဂေါပရိယတ္တိမန်၊ ဍုၚ်မတ်မလီု။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ သွက် ဂိတု ဂျူလာင် (July) မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်မုက်လိက် ဗဟဵု သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် ကာဒ်တ္ၚဲ (On this day / Selected anniversaries) သွက် ဂိတု ဂျူလာင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်အဓိက ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန် ရ။ သွက်ဂွံ ပလေဝ်ဒါန်၊ ထပ်စုတ် ပရူပရာ ဝင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲမွဲမွဲမ္ဂး ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညိ။ စၟတ်တ္ၚဲဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိတု ဂျူလာင် ၁ • ၂ • ၃ • ၄ • ၅ • ၆ • ၇ • ၈ • ၉ • ၁၀ ၁၁ • ၁၂ • ၁၃ • ၁၄ • ၁၅ • ၁၆ • ၁၇ • ၁၈ • ၁၉ • ၂၀ ၂၁ • ၂၂ • ၂၃ • ၂၄ • ၂၅ • ၂၆ • ၂၇ • ၂၈ • ၂၉ • ၃၀ • ၃၁ ဂိတုတၞဟ်ဂမၠိုင်: ဇာန်နဝါရဳ • ဖေဖဝ်ဝါရဳ • မာတ် • ဨပြဳ • မေ • ဂျောန် • ဂျူလာင် • အဝ်ဂေတ် • သေပ်တေမ်ဗါ • အံက်တဝ်ဗါ • နဝ်ဝေမ်ဗါ • ဒဳဇြေမ်ဗါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ သွက် ဂိတု ဂျူလာင် (July) မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်မုက်လိက် ဗဟဵု သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် ကာဒ်တ္ၚဲ (On this day / Selected anniversaries) သွက် ဂိတု ဂျူလာင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်အဓိက ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန် ရ။ သွက်ဂွံ ပလေဝ်ဒါန်၊ ထပ်စုတ် ပရူပရာ ဝင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲမွဲမွဲမ္ဂး ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညိ။ စၟတ်တ္ၚဲဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိတု ဂျူလာင် ၁ • ၂ • ၃ • ၄ • ၅ • ၆ • ၇ • ၈ • ၉ • ၁၀ ၁၁ • ၁၂ • ၁十三 • ၁၄ • ၁၅ • ၁၆ • ၁၇ • ၁၈ • ၁၉ • ၂၀ ၂၁ • ၂၂ • ၂၃ • ၂၄ • ၂၅ • ၂၆ • ၂၇ • ၂၈ • ၂၉ • ၃၀ • ၃၁ ဂိတုတၞဟ်ဂမၠိုင်: ဇာန်နဝါရဳ • ဖေဖဝ်ဝါရဳ • မာတ် • ဨပြဳ • မေ • ဂျောန် • ဂျူလာင် • အဝ်ဂေတ် • သေပ်တေမ်ဗါ • အံက်တဝ်ဗါ • နဝ်ဝေမ်ဗါ • ဒဳဇြေမ်ဗါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၄၊ ဂျူလာင် ၁၉၉၅ - စဗလး ရေဒဳယောအစဳအဇန် လျးဂကူမန် ကိုပ်ကၠာအိုတ်။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. ဂျူလာင် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. ဂျူလာင် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ သွက် ဂိတု ဂျူလာင် (July) မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်မုက်လိက် ဗဟဵု သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် ကာဒ်တ္ၚဲ (On this day / Selected anniversaries) သွက် ဂိတု ဂျူလာင် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်အဓိက ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန် ရ။ သွက်ဂွံ ပလေဝ်ဒါန်၊ ထပ်စုတ် ပရူပရာ ဝင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲမွဲမွဲမ္ဂး ဍဵု လတူ စၟတ်တ္ၚဲ ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညိ။ စၟတ်တ္ၚဲဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိတု ဂျူလာင် ၁ • ၂ • ၃ • ၄ • ၅ • ၆ • ၇ • ၈ • ၉ • ၁၀ ၁၁ • ၁၂ • ၁၃ • ၁၄ • ၁၅ • ၁၆ • ၁၇ • ၁၈ • ၁၉ • ၂၀ ၂၁ • ၂၂ • ၂၃ • ၂၄ • ၂၅ • ၂၆ • ၂၇ • ၂၈ • ၂၉ • ၃၀ • ၃၁ ဂိတုတၞဟ်ဂမၠိုင်: ဇာန်နဝါရဳ • ဖေဖဝ်ဝါရဳ • မာတ် • ဨပြဳ • မေ • ဂျောန် • ဂျူလာင် • အဝ်ဂေတ် • သေပ်တေမ်ဗါ • အံက်တဝ်ဗါ • နဝ်ဝေမ်ဗါ • ဒဳဇြေမ်ဗါ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၈ ဂျူလာင် ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု (၁၈၉) တ္ၚဲ ပ္ဍဲသၞာံမွဲ (ယဝ်ရ ဒှ်သၞာံသက္ကရာဇ် ပိက္ခဏိမ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲ (၁၉၀))။ ပရေင်ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဝင် ၁၄၉၇ – ဝါသ်ကော ဒါ ဂါမာ စမိတ်တိတ် နူ လိသ်ဗောန် သွက်ဂွံ ဂၠာဲ ဂၠံင်သၟိင်သေဌဳ အိန္ဒိယ။ ၁၈၈၉ – သၞောဝ်သတ် The Wall Street Journal ဂှ် စပ္တံပ္တိတ် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်။ ၁၉၄၇ – ပရိုင် ပရေင်ကတဵုဒှ် Roswell UFO ဂှ် စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ New Mexico။ ၂၀၁၁ – က္ဍိုပ်သင်ကျာ Atlantis (STS-135) စပ္တံပ္တိတ် နူ ခရဳ သၟိင်စင်ကျာန် (Space Shuttle) နဲကဲလက္ကရဴအိုတ်။ မၞိဟ်မဒှ်မွဲတ္ၚဲ ၁၈၃၉ – ဂျောန် ဒီ ရောက်ကေဖဲလ်လ၊ အမေရိကန် စက်မသုန်တအ် မဒှ်မၞိဟ်မဖန်ဗဒှ် Standard Oil။ ၁၉၅၈ – ကေဗင် ဘေကောန်၊ အမေရိကန် သၟာဇာတ် (actor)။ မၞိဟ်မစုတိ ၁၆၉၅ – ခရစ်သတိယာန် ဟူဂေန်၊ ဒတ်ခ်ျ သင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၉ ဂျူလာင် ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု (၁၉၀) တ္ၚဲ ပ္ဍဲသၞာံမွဲ (ယဝ်ရ ဒှ်သၞာံသက္ကရာဇ် ပိက္ခဏိမ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲ (၁၉၁))။ ပရေင်ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဝင် ၁၈၁၆ – ဍုင်အာဂျေန်တဳနာ လလောင်တြး ဍုင်သၠးပွး နူ ဍုင်သပိန်။ ၁၈၇၇ – ပေါဲပြိုင် တင်းနစ် ဝင်ဗယ်ဒါန် (Wimbledon Championship) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ လန်ဒန်။ ၁၉၅၅ – လိက်လလောင်တြး ရပ်သေလ်-အာင်သတာင် (Russell-Einstein Manifesto) မဆေင်ကဵု အန္တရာဲ လွဟ်နျူကလဳယာဂှ် လလောင်ပ္တိတ်။ ၂၀၁၁ – ဍုင်သုဒါန်သၠုင်ကျာ (South Sudan) ကလိဂွံ သၠးပွး နူ ဍုင်သုဒါန်။ မၞိဟ်မဒှ်မွဲတ္ၚဲ ၁၉၅၆ – တွမ် ဟာင် (Tom Hanks)၊ အမေရိကန် သၟာဇာတ် (actor) ကေုာံ ညးမပ္တိတ်ဇာတ်။ ၁၉၆၄ – ကောတ်နဳ လာပ် (Courtney Love)၊ အမေရိကန် သၟာဒယှ်ေဒွက် ကေုာံ သၟာဇာတ်။ မၞိဟ်မစုတိ ၁၈၅၀ – ဇက်ခရဳ တေလာ (Zachary Taylor)၊ သမ္မတ အမေရိကာန် မရနုက်ကဵု (၁၂)။ ၂၀၀၂ – ရဝ်ဒသ်တာင် (Rod Steiger)၊ အမေရိကန် သၟာဇာတ် မကလိဂွံ လာပ်အဝ်သကာ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၀ ဂျူလာင် ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု (၁၉၁) တ္ၚဲ ပ္ဍဲသၞာံမွဲ (ယဝ်ရ ဒှ်သၞာံသက္ကရာဇ် ပိက္ခဏိမ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲ (၁၉၂))။ ပရေင်ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဝင် ၁၉၆၂ – က္ဍိုပ်သင်ကျာ ပလံင်ပရိုင် (communications satellite) ကိုပ်ကၠာအိုတ် Telstar ဂှ် ပလံင်ပ္တိတ် ဇရေင် လေင်စင်ကျာန် (orbit)။ ၁၉၇၃ – ဍုင်ဗဟားမား (The Bahamas) ကလိဂွံ သၠးပွး နူ ဍုင်ဗြိတိန်။ ၁၉၉၁ – ဗောရိသ် ယေလ်သေန် (Boris Yeltsin) ဒှ် သမ္မတ ဍုင်ရုရှာ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မရုဲစှ်လဝ် နကဵုမာဲ။ ၂၀၁၈ – ပရေင်ရီုဗင် ကောန်ၚာ် သၟာဇိုင်ဗဝ် ကေုာံ အစာ ပ္ဍဲထီု ထမ်းလုံ (Thammasat cave rescue) ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ဂှ် အံင်ဇၞး အာစိုပ်ဒတုဲ။ မၞိဟ်မဒှ်မွဲတ္ၚဲ ၁၈၅၆ – နဳကိုလာ တေသလာ (Nikola Tesla)၊ သၟာနိမိတ်ဗဒှ် (inventor) ကေုာံ အေန်ဂျေန်နဳယာ လျပ်စစ်။ ၁၉၂၅ – မဟာသဳ မဝ်ဟာမေတ် (Mahathir Mohamad)၊ သၟိင်ဝန်ဇၞော် ဍုင်မလေရှာ (Prime Minister of Malaysia)။ မၞိဟ်မစုတိ ၁၅၅၉ – ဟေန်ရဳ မရနုက်ကဵု ၂ (Henry II)၊ သၟိင်ဨကရာဇ် ဍုင်ပြင်သေတ်။ ၂၀၁၅ – အဝ်မာ သျှရဳဝှ် (Omar Sharif)၊ သၟာဇာတ် အဳဂျေပ် မဒယှ်တှ် (Egyptian actor)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၁ ဂျူလာင် - တ္ၚဲလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠးတိ (World Population Day) ၁၉၂၁ – ရးနိဂီု မောန်ဂဝ်လဳယျာ လလောင်တြး ဍုင်သၠးပွး နူ ဍုင်ကြုက်။ ၁၉၆၀ – လိက်အုပ် ဝတ္ထု To Kill a Mockingbird မချူလဝ် နကဵု ဟာပါ လဳ (Harper Lee) ဂှ် တြးပ္တိတ်လဝ်ရ။ ၁၉၈၇ – လၟိဟ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဂၠးတိ သီုဖအိုတ် စိုပ်အာ (၅) ဗဳလဳယျာန်။ ၁၉၉၅ – ကောန်ဍုင် ဗောသနဳယျာ ၈၀၀၀ ပြင်င် ဒးဒုင်ဂစိုတ် ပ္ဍဲပေါဲပွန်ပွောဟ် သရေဗရေနဳကာ (Srebrenica massacre)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၂ ဂျူလာင် - တ္ၚဲ မာလာလာ (Malala Day) ၁၉၆၂ – ဂကောံဂဳတ ຣဝ်လိန်သတုန် (The Rolling Stones) တံ ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲဂဳတ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကလပ် မာကဳ (Marquee Club) ပ္ဍဲဍုင် လာန်ဒါန် ရ။ ၁၉၇၉ – ဍုင် ကဳရဳဗာတဳ (Kiribati) ကလိဂွံ သၠးပွး နူ ဍုင်အင်္ဂလာန် ရ။ ၁၉၉၈ – ဂကောံကောန်တၟအ်ဇိုင် ဍုင်ပြင်သေတ် ဇၞးကေတ် ပေါဲပြိုင် ဗဝ်ကောန်ရးဂၠးတိ (FIFA World Cup) သၞာံ ၁၉၉၈ ရ။ ၂၀၁၃ – ကုလသမဂ္ဂ စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဏအ် နဒဒှ် တ္ၚဲမာလာလာ (Malala Day) သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ် မာလာလာ ယူသပ်ဇြာဲ ကေုာံ အခေါင်ပရေင်ပညာ ကောန်ၚာ်ဗြဴဂမၠိုင်ရ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၃ ဂျူလာင် ၁၉၂၃ – မလိက်သင်္ကေတ ဟဝ်လဳဝုတ် (Hollywood Sign) တံဂှ် စပံက်လဝ် ပ္ဍဲလ္တူဒဵု လာတ်အိန်ဂျလဳ (Los Angeles) ရ။ ၁၉၃၀ – ပေါဲပြိုင် ဗဝ်ကောန်ရးဂၠးတိ ဖဳဖာ (FIFA World Cup) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် စကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင် ဥရုဂဝေ (Uruguay) ရ။ ၁၉၈၅ – ပေါဲဂဳတ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံရီုဗင် ကပ်ကၞောဝ်ဍုင်အဳတဳအဝ်ပဳယျာ မဟိမု လာက်အေဒ် (Live Aid) ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင် လာန်ဒါန် ကေုာံ ဖဳလာဒါဖဳယျာ (Philadelphia) မဒှ်ရ။ ၂၀၁၆ – သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဗြဴ ဍုင်အင်္ဂလာန် ဒုတိယ တေရဳသာ မေ (Theresa May) စယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ရ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၄ ဂျူလာင် - တ္ၚဲ ၜသ်တဳ (Bastille Day) ပ္ဍဲ ဍုင်ပြင်သေတ် ၁၇၈၉ – ကောန်ဍုင် ဍုင်ပြင်သေတ် တံ ဗတိုက်သီကေတ် ထံင် ၜသ်တဳ (Bastille) မဒှ်အရာ မစကတဵုဒှ် ပေါဲပၠန်ဂတး ပြင်သေတ် (French Revolution) ရ။ ၁၉၃၃ – ဗော် နာဇြဳ (Nazi Party) ဂှ် ဒှ်ကၠုင် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲဓဝ် မနွံကဵု သၞောဝ် ပ္ဍဲဍုင် ဂျာမနဳ ရ။ ၁၉၆၅ – ယာန်အာကာသ မာရဳနာ ၄ (Mariner 4) ဖြာတ်အာ ဂြိုဟ်မာသ် (Mars) တုဲ တက်ဂွံ ရုပ်ဗဒါဲအိုတ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက်ဂြိုဟ်တၞဟ်ရ။ ၂၀၁၅ – ယာန်အာကာသ နျူ ဟဝ်ရဳဇြောန် (New Horizons) ဖြာတ်အာ ဂြိုဟ်ပလူတဝ် (Pluto) တုဲ ကေတ်ဂွံ ရုပ်ထ္ၜး နကဵုကဆံင်သၠုင်အိုတ်ရ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၅. ဂျူလာင် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၆ ဂျူလာင်: ၆၂၂ – စတင် ပြက္ခဒိန် အေဿလာမ် (Islamic calendar) အခိင် တမၠာတ် မဟာမေတ် ပြံင်ဌာန် နူကဵု ဍုင် မက္ကာ (Mecca) စိုပ် ဍုင် မေဒဳနာ (Medina)။ ၁၉၄၅ – ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန် တအ် စမ်ၜတ် ခတိုဟ် ဗုံး အက်တမ် (Atomic bomb) ပထမအိုတ် သွက် ပရေင်စမ်ၜတ် တြဳနဳတဳ (Trinity test) ပ္ဍဲ သြင်ဗ္တဳ နေဝ်မက္ကသဳကဝ် (New Mexico)။ ၁၉၆၉ – ပရေင်လ္ၚတ် အကာသ အပဝ်လဝ် ၁၁ (Apollo 11) မဒှ် ကမၠောန် ပလံင် မၞိဟ် စိုပ် ဂိတု ပထမအိုတ် ဂှ် စတင် ပလံင် ပတိုန် လဝ် နူကဵု ဌာန် ပလံင်ဗစိုပ် ကနေဒဳ (Kennedy Space Center)။ ၁၉၉၀ – ဟိုတ်နူ တမ်သိုင် ဇၞော် ပ္ဍဲ ဍုင်ဖဳလဳပေန် (Philippines) တုဲ ဍုင် ၜါဂဳယဝ် ကေုာံ သြိုင်ခၞံ ဘာကျာ် ၜါဂဳယဝ် (Baguio Cathedral) ဒးလီုလာ် ကေုာံ မၞိဟ် ၁,၆၀၀ ပြင်င် ဒးချိုတ် အာ။ ၁၉၉၄ – ကောန်ဒကုတ် ကြက်ဂြိုဟ် သျူးမိတ်ကာ-လဳဗဳ ၉ (Shoemaker-Levy 9) ဂှ် စဇီုကပိုက် ကု ဂြိုဟ် ဂျူပဳတာ (Jupiter)။ တ္ၚဲဒှ်ဂမၠိုင်: ၁၈၇၂ – ရဝ်အလ် အာမန်သေန် (Roald Amundsen) ညးမလ္ၚတ် ဌာန် ပၞိဟ်သၠုင်ကျာ (South Pole) ဍုင်နဝ်ဝေ (Norway)။ ၁၉၆၈ – လာရဳ သန်ဂါ (Larry Sanger) ညးမပါလုပ် ဒက်ပတန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia)။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: ၁၅၅၇ – အာန် အော့ပ် ကလဳဗ် (Anne of Cleves) ဂၞကျာ် ဍုင်အင်္ဂလာန် (England)။ ၁၉၈၉ – ဟာဗတ် ဗွန် ကာရာဂျာန် (Herbert von Karajan) ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကွိင်ကွိုက် ဍုင်သြသတြဳယျာ (Austria)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၇ ဂျူလာင်: ၁၄၅၃ – ပေါဲဗတိုက် ကာသတဳလောန် (Battle of Castillon) ကတဵုဒှ် တုဲ၊ ပၞာန် ကၠံသၞာံ (Hundred Years' War) အကြာ ဍုင်အင်္ဂလာန် ကဵု ဍုင်ပြၚ်သေတ် စိုပ် လအိတ် အာ။ ၁၉၁၈ – သၟိင်ဇၞော် ရုရှာ သာ နဳကဝ်လာတ် ဒုတိယ (Tsar Nicholas II) ကေုာံ ဂကောံသ္ၚိကၟိန် ညးတအ် သီုဖအိုတ် ဒးဒုင် ပန်ဂစိုတ် နကဵု ဂကောံ ဗဝ်ရှေဗေတ် (Bolsheviks)။ ၁၉၅၅ – ကၠအ် ပရေင်လဟိင်စိုတ် ဒစ်သနဳလာန် (Disneyland) စပံက် လဝ် ပထမအိုတ် ပ္ဍဲ ကာလဳဖဝ်နဳယျာ (California)၊ ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန်။ ၁၉၈၉ – က္ၜင်ကျာ ဗုံး အောပ်ဓလုက် ဘဳ-၂ သပဳရစ် (B-2 Spirit) မဒှ် က္ၜင်ကျာ ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန် စပဝ် အလန် ပထမအိုတ်။ ၂၀၁၄ – က္ၜင်ကျာ ကမ္ပဏဳ မလေယှာ အလန်ပဝ် ၁၇ မလေယှာ အဲလာင် ဖလာက် ၁၇ (Malaysia Airlines Flight 17) ဒးဒုင် ပန် ဖျေဟ် နကဵု မစ်သိုင် ပ္ဍဲ လတူ အကာသ ယူကရေန် (Ukraine) လပါ်ဗမံက် တုဲ၊ မၞိဟ် ၂၉၈ တၠ ဒးချိုတ် အာ သီုဖအိုတ်။ တ္ၚဲဒှ်ဂမၠိုင်: ၁၈၉၄ – ဂျောတ် လမေတ် (Georges Lemaître) တၠပညာ နက္ခတ္တဗေဒ ဍုင်ဗဴဂျဳယောမ် ကေုာံ ညးမခၞံဗဒှ် သဳအိုရဳ ခတိုဟ်ဇၞော် (Big Bang theory)။ ၁၉၅၄ – အာန်ဂျလာ မာကေဝ် (Angela Merkel) ညးအုပ်ဓုပ် ဍုင်ဂျာမနဳ (Chancellor of Germany)။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: ၁၇၉၀ – အာဒါမ် သမေတ် (Adam Smith) တၠပညာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဒဿန ဍုင်သကော့တလာန် (Scotland)။ ၁၉၁၂ – အာန်ရဳ ပွန်ကာရေ (Henri Poincaré) တၠပညာ သင်္ချာ ကေုာံ ရူပဗေဒ ဍုင်ပြၚ်သေတ် (France)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၁၈ ဂျူလာင်: ၆၄ – ပၟတ်တူ ဇၞော် ရဝ်မ (Great Fire of Rome) စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင်ရဝ်မ (Rome) အခိင် လက်ထက် သၟိင် နဳရဝ် (Nero)။ ၁၉၂၅ – လိက်အုပ် မင် ကာမ် (Mein Kampf) မချူလဝ် နကဵု အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ (Adolf Hitler) မဒှ် လိက် ပရူ လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ညးတေအ် ဂှ် တြးပတိတ် လဝ် ပထမအိုတ်။ ၁၉၆၈ – ကမ္ပဏဳ ကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ် သီမဳကောန်ဒတ်တာ (Semiconductor) မပြာကတ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ အေန်တဲလ် (Intel Corporation) ဂှ် စဒက်ပတန် လဝ် ပ္ဍဲ ကာလဳဖဝ်နဳယျာ (California)။ ၁၉၇၆ – ပ္ဍဲ ပေါဲပြိုင် အဝ်လာမ်ပစ် ဍုင်မွန်ထရဳယော (Montreal) ဂှ်၊ နာဒဳယာ ကဝ်မာနေတ်သဳ (Nadia Comăneci) ညးဝေင် ဂျီမ်နာသတစ် ဍုင်ရဝ်မေနဳယျာ ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ပထမအိုတ် မကလိဂွံ စၟတ် ၁၀ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် (Perfect 10)။ တ္ၚဲဒှ်ဂမၠိုင်: ၁၉၁၈ – နေလ်သောန် မာန်ဒဲလာ (Nelson Mandela) သမ္မတ ဍုင်အာဖရိက သၠုင်ကျာ ကေုာံ ညးမက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ဝါဒပါ်ခြာ အသာ်စၞာံ (Anti-apartheid)။ ၁၉၂၁ – ဂျောန် ဂလေန် (John Glenn) တၠပညာ အကာသ ကေုာံ အမာတ် ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန်။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: ၁၈၁၇ – ဂျေန် အဝ်သတေန် (Jane Austen) ညးမချူ လိက်ဝတ္ထု ဍုင်အင်္ဂလာန် (England)။ ၁၉၉၀ – ယောန် ပဝ်သန် (Yun Posun) သမ္မတ ဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ (South Korea)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၉. ဂျူလာင် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၀. ဂျူလာင် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၁. ဂျူလာင် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၂ ဂျူလာင်: ၁၂၉၈ – သၟိင် ဍုင်အင်္ဂလာန် အေဒ်ဝါတ် ပထမ (Edward I) ဇၞးကေတ် ဒပ်ပၞာန် ဍုင်သကော့တလာန် မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု ဝဳလဳယောမ် ဝေါလေတ် (William Wallace) ပ္ဍဲ ပေါဲဗတိုက် ဖေါလ်ကာတ် (Battle of Falkirk)။ ၁၉၉၄ – ယာယာ ဂျာမာ (Yahya Jammeh) က္ဍိုက်က္ဍိုပ် တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်သီအဝဵု ဂမ္ဗဳယျာ သွက်ဂွံ ဖျေဟ် သမ္မတ ဒါဝဒါ ဂျာဝါရာ (Dawda Jawara) နူကဵု ဒၞာဲ ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ် (ဆီ ဟွံဒး ဇွောဝ်)။ ၂၀၀၉ – တ္ၚဲဒးဂြောပ် မလအ် အိုတ် ပ္ဍဲ ၂၁ ဗွဝ်ကၠံ (မလအ် ပွိုင် ၆ မိနေတ် ကဵု ၃၈.၈ စက္က) ကတဵုဒှ် လတူ လပါ် ဒေသ အာရှ ကေုာံ သမုဒ္ဒရာ ပစဳဖိတ် (Pacific Ocean)။ ၂၀၁၁ – အာန်ဒါသ် ဗေရိင် ဗရဳဗေတ် (Anders Behring Breivik) ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ဗတိုက် ဍုင်နဝ်ဝေ ၂၀၁၁ နကဵု ပရေင်ခတိုဟ် ဗုံး ကေုာံ ပန်ဂစိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင်အဝ်သလဝ် (Oslo) ကေုာံ တကအ် ဥတဝ်ယာ (Utøya) တုဲ မၞိဟ် ၇၇ တၠ ဒးချိုတ် အာ။ တ္ၚဲဒှ်ဂမၠိုင်: ဘဳသဳ ၃၅၆ – အာလေတ်ဇြာန်ဒါ မဟာ (Alexander the Great) သၟိင်ဨကရာဇ် ကေုာံ ညးမက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပၞာန် ဍုင်မာသဳဒဝ်နဳယျာ (Macedonia)။ ၁၈၂၂ – ဂရေဂေါ် မေန်ဒဲ (Gregor Mendel) ခမဳ သာသနာ ခရေတ် ကေုာံ တၠပညာ ဇဳဝဗေဒ (မကော်စ မအံက် ဂဳဇီုဗေဒ - Father of genetics)။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: ၁၄၆၁ – ချာလ် သတ္တမ (Charles VII) သၟိင်ဨကရာဇ် ဍုင်ပြၚ်သေတ် (France)။ ၁၈၃၂ – နာပဝ်လဳယောန် ဒုတိယ (Napoleon II) သၟိင်ဨကရာဇ် ဍုင်ပြၚ်သေတ်။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၃ ဂျူလာင်: ၁၉၁၄ – ကပ်ဘဲ ဂျူလာင် (July Crisis): ဍုင်သြသတြဳယျာ-ဟင်ဂေရဳ (Austria-Hungary) ပတိတ် လိက် အမိင်လက္ကရဴအိုတ် ကု ဍုင်သားဗဳယျာ (Serbia) မဒှ် ဟိုတ် ပကဵု ညံင် ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ပထမ ဂွံ စကတဵုဒှ်။ ၁၉၅၂ – ဒပ်ပၞာန် အဳဂျေပ် (Egypt) မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု ဂါမေလ် အာဗဒေလ် နာသာ (Gamal Abdel Nasser) တအ် သီအဝဵု တုဲ ဖျေဟ် ထောအ် သၟိင်ဨကရာဇ် ဖာရုတ် (King Farouk) ပ္ဍဲ ပရေင်ပၠန်ဂတး အဳဂျေပ် ၁၉၅၂။ ၁၉၉၅ – တၠပညာ နက္ခတ္တဗေဒ တအ် ဂၠာဲဆဵု ညာတ် သၞံင်တံင်ကွာဲ ဟေလ်-ဗုပ် (Comet Hale-Bopp) မဒှ် သၞံင်တံင်ကွာဲ ဇၞော် ကေုာံ ယး အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ။ ၂၀၀၁ – မေဂါဝတဳ သုကာနဝ်ပူတရဳ (Megawati Sukarnoputri) ဂွံဒုင် ရုဲစှ် နဒဒှ် သမ္မတ ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳယှာ (Indonesia) တုဲ ညး ဒှ် သမ္မတ မၞိဟ်ဗြဴ ပထမအိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင်ဂှ်။ တ္ၚဲဒှ်ဂမၠိုင်: ၁၈၉၂ – ဟာဲလဳ သလာသဳ ပထမ (Haile Selassie I) သၟိင်ဨကရာဇ် ဍုင်အဳတဳယဝ်ပဳယျာ (Ethiopia)။ ၁၉၈၉ – ဒါန်နဳယေဝ် ရတ်ကလစ် (Daniel Radcliffe) သၟာဇာတ် ဍုင်အင်္ဂလာန် (England) မပြာကတ် ပ္ဍဲ ဇာတ် ဟယ်ရဳ ပေါတ်တာ (Harry Potter)။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: ၁၈၈၅ – ယူလစ်သေတ် အက်သ်. ဂရာန် (Ulysses S. Grant) သမ္မတ ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန် (United States)။ ၂၀၁၁ – အေမဳ ဝါင်ဟောက် (Amy Winehouse) သၟာဒယှ်ေဒွက် ကေုာံ ညးမချူဒွက် ဍုင်အင်္ဂလာန် (England)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၄. ဂျူလာင် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၅. ဂျူလာင် ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၆ ဂျူလာင်: ၁၈၄၇ – ဍုင်လာ်ဗေရဳယျာ (Liberia) လလောင်တြး သၠးပွး နူကဵု ဂကောံကဝ်လဝ်နဳ အမေရိကာန် (American Colonization Society)။ ၁၉၄၅ – ပ္ဍဲ ပေါဲသဳကၠဳ ပေါတ်သဒါမ် (Potsdam Conference) ဂှ်၊ မဟာမိတ် တအ် ပတိတ် လိက်လလောင်တြး ပေါတ်သဒါမ် (Potsdam Declaration) ညံင် ဍုင်ဂျပေန် ဂွံ ဖျေဟ်လွဟ် အလုံစုံ ပ္ဍဲ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ။ ၁၉၅၃ – ဖဳဒယ် ကာတ်သထရဝ် (Fidel Castro) က္ဍိုက်က္ဍိုပ် တုဲ ဗတိုက် ရုင်ပၞာန် မောန်ကာဒါ (Moncada Barracks) မဒှ် စတမ် ပရေင်ပၠန်ဂတး ကျူဗာ (Cuban Revolution)။ ၁၉၅၆ – သမ္မတ အဳဂျေပ် ဂါမေလ် အာဗဒေလ် နာသာ (Gamal Abdel Nasser) သီကေတ် ပြံင်ဍာ် သူးအက် (Suez Canal) နဒဒှ် ဒြပ် ဍုင် တုဲ ပြသၞာ သူးအက် (Suez Crisis) စကတဵုဒှ်။ တ္ၚဲဒှ်ဂမၠိုင်: ၁၈၅၆ – ဂျောတ် ဘားနတ် ရှော (George Bernard Shaw) တၠပညာ ချူ လိက်ဇာတ် ဍုင်အာဲယာလာန် (Ireland) မကလိဂွံ လာပ် နဝ်ဘဴ (Nobel Prize)။ ၁၈၇၅ – ကားလ် ဂျုံ (Carl Jung) တၠပညာ စိုတ်ဗေဒ ဍုင်သွိတ်ဇြာလာန် (Switzerland) မဒက်ပတန် လညာတ် စိုတ်ဗေဒ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Analytical psychology)။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: ၁၉၅၂ – အဳဗာ ပေရွန် (Eva Perón) သမ္မတ ကတော် ဍုင်အာဂျေန်တဳနာ (Argentina) မဒှ် ညးမကလိဂွံ သြဇာ လတူ ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဗွဲမဇၞော်။ ၁၉၈၄ – ဂျောတ် ဂေါလပ် (George Gallup) တၠပညာ စရင်အင် ကေုာံ သၟာသုတေသန လညာတ် မိက်ဆန္ဒ မၞိဟ် ဍုင်အမေရိကာန် (Gallup poll)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၇ ဂျူလာင်: ၁၇၉၄ – ပရေင်ပၠန်ဂတး ပြင်သေတ် (French Revolution): ညးမက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပၠန်ဂတး မက်သဳမဳလဳယောန် ရဝ်ဗေတ်သပဳယျာ (Maximilien Robespierre) ဒးဒုင် ရပ် ကြိုင် လဝ်။ ၁၉၂၁ – ဂကောံ သုတေသန တက္ကသိုလ် တဝ်ရဝ်တဝ် (University of Toronto) မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု ဖရေဒရစ် ဗာန်တေန် (Frederick Banting) လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ဂၠာဲဆဵု ညာတ် ဟဝ်မိုန် အေန်သုလေန် (Insulin)။ ၁၉၄၀ – ကာတွန်း ယုန် မပြာကတ် ဗတ်သ် ဗာန်နဳ (Bugs Bunny) စထ္ၜး ရုပ် ပထမအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ရုပ်ဒမျိုင် ဇမၠေအ် A Wild Hare။ ၁၉၅၃ – ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်၊ ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ဍုင်ကိုဝ်ရဳယျာ သၟဝ်ကျာ တအ် ထပက် စၟတ်တဲ လိက်ကသုက် ဒေါအ်ပၞာန် တုဲ ပၞာန် ကိုဝ်ရဳယျာ (Korean War) အာစိုပ် ဒတုဲ။ တ္ၚဲဒှ်ဂမၠိုင်: ၁၈၈၁ – ဟာန်သ် ဖေရှာ (Hans Fischer) တၠပညာ ဓါတုဗေဒ ဍုင်ဂျာမနဳ (Germany) မကလိဂွံ လာပ် နဝ်ဘဴ (Nobel Prize)။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်: ၁၈၄၄ – ဂျောန် ဒေါလ်တောန် (John Dalton) တၠပညာ ဓါတုဗေဒ ကေုာံ ရူပဗေဒ ဍုင်အင်္ဂလာန် (England) မပြာကတ် နကဵု လညာတ် သဳအိုရဳ အက်တမ် (Atomic theory)။ ၂၀၀၃ – ဘော့ပ် ဟုပ် (Bob Hope) သၟာဇာတ် ကေုာံ ညးမကတဵုဗဒှ် ဓရ်ဂြိုင် (Comedian) ဍုင်အမေရိကာန်။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၈ ဂျူလာင် ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု (၂၀၉) တ္ၚဲ ပ္ဍဲသၞာံမွဲ (ယဝ်ရ ဒှ်သၞာံသက္ကရာဇ် ပိက္ခဏိမ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲ (၂၁၀))။ ပရေင်ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဝင် ၁၈၂၁ – ဍုင်ပဳရူ (Peru) လလောင်တြး ဍုင်သၠးပွး နူ ဍုင်သပိန်။ ၁၉၁၄ – ပေါဲဗတိုက် ဂၠးတိ အလန်ပထမ (World War I) စကတဵုဒှ်၊ ဍုင်အဝ်သတြဳယျာ-ဟင်ဂေရဳ လလောင်တြး ပေါဲဗတိုက် ကု ဍုင်သာဗဳယျာ။ ၁၉၇၆ – ဒေသ တာင်သျှာန် (Tangshan) ပ္ဍဲ ဍုင်ကြုက် ကတဵုဒှ် ဘဲဒဏ် တိချဳ (earthquake)၊ မၞိဟ်စုတိအာ လၟိဟ်မဂၠိုင်ကဵု ကိုဋ်။ မၞိဟ်မဒှ်မွဲတ္ၚဲ ၁၉၂၉ – ဂျက်ကလိန် ကနေဒဳ (Jacqueline Kennedy Onassis)၊ သမ္မတကတော် အမေရိကာန် (First Lady of the United States)။ ၁၉၅၄ – ဟူဂဝ် ချာဗေသ် (Hugo Chávez)၊ သမ္မတ ဍုင်ဗေနဳဇွဲလာ (Venezuela)။ မၞိဟ်မစုတိ ၁၇၅၀ – ယဝ်ဟာန် သေဗာသတဳယျာန် ဗာခ် (Johann Sebastian Bach)၊ အစာပါန်ကွတ် ဂဳတ ဂကူဂျာမနဳ (German composer)။ ၂၀၀၄ – ဖရန်သေတ် ကြိက် (Francis Crick)၊ အစာသိပ္ပံ မလ္ၚတ်ဆေင်ကဵု ဇဳဝဗေဒ ကေုာံ ညးမဂၠာဲဆဵု တိုင်ခဳ ဗဳဇ DNA။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၉ ဂျူလာင် ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု (၂၁၀) တ္ၚဲ ပ္ဍဲသၞာံမွဲ (ယဝ်ရ ဒှ်သၞာံသက္ကရာဇ် ပိက္ခဏိမ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲ (၂၁၁))။ ပရေင်ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဝင် ၁၉၄၈ – ပေါဲပြိုင် ကွတ်ကာယ အဝ်လာမ်ပိက် (Olympic Games) အလန်ဏအ် စကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ လန်ဒန် ကြဴနူ ပေါဲဗတိုက် ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ တုဲဒှ်အာ။ ၁၉၅၈ – သမ္မတ အမေရိကာန် ဒွိုက် ဒဳ. အာင်သေန်ဟံင်ဝါ (Dwight D. Eisenhower) ထပက်စၟတ်တဲ သၞောဝ်ဥပဒေ တုဲ ဒက်ပ္တန် ဌာနအာကာသ ကေုာံ စင်ကျာန် ကောန်ဂကူ အမေရိကာန် (NASA)။ ၁၉၈၁ – သဘင်မ္ၚဵုထပ်တဲ သၟိင်စောံ ချာလ် (Prince Charles) ကေုာံ လေဒဳ ဒိုင်ယာနာ (Lady Diana Spencer) ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ လန်ဒန်။ ၂၀၁၅ – ကမ္မဏဳ မာ်ခရဝ်သပ် (Microsoft) ပ္တိတ်တြး သၞောတ်စက် Windows 10 အလုံလိုက်။ မၞိဟ်မဒှ်မွဲတ္ၚဲ ၁၈၈၃ – ဗေနဳတဝ် မူသဝ်လဳနဳ (Benito Mussolini)၊ သၟိင်တၠအဝဵု ဖက်သေတ် ဍုင်အဳတလဳ။ ၁၉၈၁ – ဖာနန်ဒဝ် အလောန်သဝ် (Fernando Alonso)၊ သၟာပြိုင်ကွဳစက် ဂကူသပေန် မကလိဂွံ လာပ် ဖဝ်မျူလာ-၁ (Formula One)။ မၞိဟ်မစုတိ ၁၈၉၀ – ဗေန်သေန် ဗာန် ဂံက် (Vincent van Gogh)၊ သၟာပါန်ခဳ ဒတ်ခ်ျ မဒယှ်တှ် အလုံလိုက်။ ၁၉၀၀ – အုမ်ဗာတဝ် မရနုက်ကဵု ၁ (Umberto I)၊ သၟိင်ဨကရာဇ် ဍုင်အဳတလဳ (ဒးဒုင်ဂစိုတ်)။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၃၀၊ ဂျူလာင် ၂၀၁၈ - နာဲဖေသိင်ဇြာ ကလိဂွံအာယုက် (၇၆) သၞာံ စုတိစဴအာ ဘဝပရလိုက် ပ္ဍဲသ္ၚိညး ဍုင်ကေန်ပါရာ ဍုင်အဝ်သတြေလျာ။ ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

၂၀၂၂ - ဒက်ပတန် "ဂကောံညးလွပ်ဝဳကဳမဳဒဳမန်" ထ္ၜး - သဳကၠဳ - ပလေဝ် - လၟေင်အပြံင်အလှာဲ

ဇာန်နဝါရဳ - ဂျူလာင် - ဖေဖဝ်ဝါရဳ - ဨပြဳ - မေ - ဂျောန် - ဂျူလာင် - အဝ်ဂေတ် - သေတ်တေန်ပါ - အံက်တဝ်ပါ - နဝ်ဝေမ်ပါ - ဒဳဇြေန်ပါ